W Republice Południowej Afryki odkryto nowe złoża helu, który wykorzystywany jest w diagnostyce medycznej, fizyce niskich temperatur oraz w przemyśle kosmicznym. Nie mogło zdarzyć się to w bardziej sprzyjającym momencie – zasoby tego gazu mocno się kurczą. W południowej Afryce natrafiono na skarb wart dziesiątki miliardów dolarów. Jest jednak bezpieczny – nie da się go […]

Psychoaktywny związek 5-MeO-DMT, pozyskiwany z wydzielin gruczołowych niektórych gatunków ropuch, może dawać o wiele bardziej intensywne efekty niż większość innych psychodelików – twierdzą naukowcy. W związku z rosnącym zainteresowaniem https://www.focus.pl/artykul/czy-narkotyki-moga-leczyc naukowcy współpracujący z brytyjską firmą Beckley Psytech (specjalizującą się w badaniu tego typu substancji) zwrócili uwagę na stosunkowo słabo zbadany związek zwany 5-metoksy-N,N-dimetylotryptaminą (5-MeO-DMT). Firma […]

Astronomowie zaobserwowali ślady niezwykłego zjawiska 95 lat świetlnych od Ziemi. Uderzenie w młodą planetę dosłownie zdarło z niej atmosferę. W młodych układach planetarnych panuje chaos. W planety uderzają https://www.focus.pl/artykul/odkryto-pol-miliona-nowych-asteroid-ile-zagraza-ziemi, zdarza się, że globy zderzają się ze sobą. Tak burzliwie wyglądała też młodość Ziemi. https://www.focus.pl/artykul/zagadka-ksiezyca-wyjasniona-wiemy-dlaczego-jego-polkule-sie-roznia. Takie kosmiczne kolizje, choć na porządku dziennym w młodych układach planetarnych, […]

Niewielka gliniana tabliczka pozostawała w zbiorach Muzeum Brytyjskiego od XIX wieku. Jednak dopiero teraz zdołano ją odczytać. Wszystko dlatego, że rysunek jest widoczny tylko pod odpowiednim kątem. Niespodziewanego odkrycia dokonał dr Irving Finkel, światowej sławy ekspert w dziedzinie historii starożytnej i https://www.focus.pl/artykul/historia-pisma-jakie-sa-jego-rodzaje-i-jak-sie-rozwijalo, pełniący funkcję kuratora departamentu Bliskiego Wschodu w https://www.focus.pl/artykul/skarby-do-zwrotu. Dr Finkel prowadził przegląd muzealnych […]

To może być przełom w transplantologii. Naukowcy przeprowadzili udany „tymczasowy przeszczep” i połączyli nerkę świni z ludzkim organizmem. Narząd podjął prawidłową pracę. Zabieg przeprowadzono w zeszłym miesiącu w centrum medycznym Uniwersytetu Nowojorskiego Langone Health, ale dopiero teraz poinformowano o jego przebiegu i efektach. Zespół chirurgów i lekarzy zaangażowanych w badanie podkreśla, że nie można mówić […]

Nieznana siła może powodować, że w rozpadzie jednego z rodzajów kwarków częściej powstają elektrony niż ich cięższe odpowiedniki. Takie wyniki uzyskano już drugi raz. Mało prawdopodobne, że to przypadek. Znakomita większość widocznej materii we Wszechświecie składa się z kwarków. Występują one w dwóch rodzajach. Nazywa się je kwarkami dolnymi i górnymi oraz oznacza literami u […]

Po raz pierwszy wykazano, że bakterie mogą przetwarzać produkowane przez ludzi tworzywa sztuczne na łatwy do rozłożenia biopolimer. Może to rozwiązać problem kłopotliwych butelek z PET. https://www.focus.pl/artykul/pulapka to jeden z największych problemów współczesnego świata. Tworzywa sztuczne zostały wymyślone jako trwałe. I są – nawet gdy wyrzucimy je na wysypisko lub trafią przypadkiem na łono natury. […]

Dwaj naukowcy przeanalizowali wyniki dziesiątków badań z różnych dziedzin i postawili odważną tezę. Twierdzą, że za rozwój zdolności intelektualnych i społecznych prehistorycznych ludzi odpowiadały substancje psychoaktywne. Przejście od wczesnego https://www.focus.pl/artykul/na-krecie-znaleziono-najstarsze-slady-stop-praludzi-naukowcy-pomylili-sie-przy-datowaniu-211013025346 do współczesnego człowieka to ogromny skok. Pokonanie tej drogi zajęło nam co najmniej 5,5 mln lat, a wiele jej etapów wciąż jest słabo zbadanych. Za […]

Z badań wynika, że każdy Irańczyk przeszedł już zakażenie wirusem SARS-CoV-2. I to więcej niż raz. Mimo to nie osiągnięto tam odporności zbiorowej. Dlaczego? Iran był jednym z pierwszych krajów, gdzie pojawił się wirus SARS-CoV-2. Był też jednym z ostatnich, gdzie zaczęto https://www.focus.pl/artykul/szczepionka-na-wszystkie-koronawirusy-w-zasiegu-reki. Jeszcze latem tego roku zaszczepionych było zaledwie 3 proc. mieszkańców, obecnie jest […]

Istotną funkcję w moim przygotowaniu pełni mobilna stacja robocza od Lenovo o niezwykle dużej mocy obliczeniowej do obsługi oprogramowania, tworzącego liczne symulacje – mówi Jan-Krzysztof Duda, polski szachista, arcymistrz od 2013 roku, zwycięzca Pucharu Świata FIDE w 2021 roku. Focus: W jaki sposób sprzęt Lenovo pomaga ci w treningach? Jak one teraz wyglądają? Jak wyglądały […]

Oś obrotu Ziemi nie jest niezmienna. Przybywa dowodów na to, że bieguny mogą wędrować. I mowa o prawdziwych, geograficznych biegunach, a nie magnetycznych. Przez jakiś czas dyskutowano w naukowych kręgach o tym, czy Ziemia może się „przekręcić”. Nie chodzi o jej obrót wokół własnej osi. Chodzi o to, czy nasza planeta może zmienić oś obrotu. […]

Teoria, w której masa nie tylko zakrzywia czasoprzestrzeń, ale i ją skręca, może wytłumaczyć kilka kosmicznych zagadek naraz. Nie wiadomo jednak, czy jest prawdziwa. Żeby to wykazać, trzeba by podważyć starą i doskonale sprawdzoną ogólną teorię względności. https://www.focus.pl/artykul/na-czym-polegal-geniusz-einsteina-tlumaczymy-teorie-wzglednosci opracowana przez https://www.focus.pl/artykul/albert-einstein-15-rzeczy-ktorych-o-nim-nie-wiedzieliscie zakłada, że każda masa zakrzywia czasoprzestrzeń. Powoduje w niej „wgłębienie” – rozciągając i przestrzeń, […]

Badacze z Cambridge zidentyfikowali nieznany dotychczas mechanizm komórkowy, który pomaga sercu synchronizować się z rytmem dobowym całego organizmu. Odkrycie może pomóc w ustaleniu, dlaczego niektórzy z nas są bardziej narażeni na choroby serca. Na https://www.focus.pl/artykul/wewnetrzny-zegar-wplywa-na-emocje-zdrowie-i-osobowosc organizmu składa się szereg procesów, które pomagają regulować działanie poszczególnych układów i dostosowywać ich funkcjonowanie do pory dnia lub nocy. […]

Naukowcy obliczyli, że niemal żaden kraj nie instaluje wiatraków i paneli słonecznych wystarczająco szybko, by ludzkość mogła zatrzymać globalne ocieplenie na względnie bezpiecznym poziomie 2 stopni Celsjusza. https://www.focus.pl/artykul/zmiany-klimatyczne-na-ziemi-a-energia-odnawialna-czyli-jak-mozemy-pomoc-planecie-1, głównie słońca i wiatru, co roku przybywa. Ale liczy się też, jak szybko jej przybywa. Wyliczyli to naukowcy ze dwóch szwedzkich uczelni – Chalmers University of Technology […]

Główny Urząd Statystyczny opublikował właśnie raport „Kultura w 2020 roku”. Wynika z niego, że nakłady na kulturę stanowią 2,1% wszystkich wydatków przeciętnego gospodarstwa domowego w Polsce. Na zakup książek przeznaczamy średnio zaledwie 0,18% domowego budżetu. 306,84 zł – tyle statystyczny Polak wydał na zakup artykułów i usług kulturalnych w 2020 roku. Podana kwota dotyczy wydatków […]

Volvo pokazało transporter przewidziany do pracy w kopalniach i kamieniołomach. Powstał niemal całkowicie ze stali produkowanej z użyciem wodoru zamiast węgla. Inne koncerny też zapowiadają przejście na „zieloną” stal. Produkcja energii odpowiada, wedle szacunków, za mniej więcej połowę https://www.focus.pl/artykul/1-proc-najbogatszych-emituje-wiecej-co2-niz-biedniejsza-polowa-swiata-donosi-oxfam. Jest ona zużywana w budynkach czy transporcie, ale najbardziej energochłonny, a co za tym idzie emisyjny, […]

W fińskim laboratorium powstała ekologiczna kawa. Nie jest syntetyczna – pochodzi z komórek roślin kawy. Nie rosły one jednak w krzewach kawowca, lecz w bioreaktorach. Wiele osób na świecie nie wyobraża sobie porannej pobudki bez filiżanki https://www.focus.pl/artykul/kawa-lekarstwo-czy-trucizna. Niewiele z nich jednak wie, że kawa to jedna z najmniej ekologicznych upraw. Żeby zasadzić kawowe krzewy, wycina […]

Radioteleskop Square Kilometer Array powstający na półkuli południowej pozwoli dostrzec, jak obłoki gazów zapadały się w supermasywne czarne dziury na długo przed tym, nim powstały gwiazdy i galaktyki. Każda masa, jak https://www.focus.pl/artykul/na-czym-polegal-geniusz-einsteina-tlumaczymy-teorie-wzglednosci, zagina czasoprzestrzeń. Gdy zgromadzonej w jednym miejscu materii jest wystarczająco dużo, czasoprzestrzeń zapada się w https://www.focus.pl/artykul/co-jest-na-dnie-czarnej-dziury-dokd-prowadzi-studnia-w-czasoprzestrzeni, z której nic nie może się wydostać. […]

Naukowcy z Uniwersytetu Teksańskiego przeanalizowali dane zgromadzone przez amerykański National Trauma Data Bank. Odkryli, że największa liczba urazów związana jest z jazdą konną, a nie – jak podejrzewano – jazdą na motocyklu, piłką nożną czy narciarstwem. Badanie przeprowadzone przez ekspertów z Teksasu nie jest pierwszym, które pokazuje, jakich urazów najczęściej doświadczają Amerykanie. Większość wcześniejszych analiz […]

Archeolodzy prowadzący wykopaliska w starożytnym mieście Blaundos odkryli 400 wykutych w skale grobowców, a przyszłe prace mogą ujawnić kilkaset kolejnych pochówków. Ogromna nekropolia ukryta w stromym klifie jest datowana na II–III wiek naszej ery. Ruiny starożytnego miasta Blaundos (zwanego również Blaundus) znajdują się około 180 km na wschód od Morza Egejskiego, na terenie dzisiejszej Turcji. […]

Coś dziwnego dzieje się wokół gwiazdy odległej od nas o 2300 lat świetlnych. Niewątpliwie coś ją okrąża, ale jednocześnie bezustannie zmienia kształt. Astronomowie nie mają pojęcia, czym może być ten niezwykły obiekt. Zespół Briana Powella z należącego do NASA Centrum Lotów Kosmicznych imienia Roberta H. Goddarda (Goddard Space Flight Center) analizował dane z Transiting Exoplanet […]

Polska jest cmentarzyskiem zapomnianych dworów i pałaców. W stanie agonalnym znajduje się około 3 tys. zabytków. Dlaczego władze nie zajmują się ich losem, a zamierzają zainwestować miliardy w krytykowaną pseudozabytkową rekonstrukcję Pałacu Saskiego? Władze zapowiedziały odbudowę pałaców Saskiego, Brühla i zabudowy wzdłuż ulicy Królewskiej w centrum Warszawy. Na najdroższych gruntach w Polsce zostaną zbudowane nowoczesne […]

Eksperymenty na myszach wskazują, że zapamiętywanie informacji jest możliwe dzięki jednemu z rodzajów fal elektrycznych w mózgu – falom theta. Można je wytworzyć sztucznie. Z kilku prowadzonych w ostatnich latach badań wynika, że różne rodzaje https://www.focus.pl/artykul/fale-mozgowe-zblizone-do-rzeczywistych-zarejestrowano-w-minimozgach-przelom-w-neuronauce mogą koordynować aktywność neuronów w różnych częściach mózgu. Nie do końca jest jeszcze jasne, jak to się dzieje. Badań […]

Najpopularniejsza gra świata ma zadziwiające właściwości. Tetris potrafi chronić mózg przed koszmarnymi wspomnieniami i pomaga w tworzeniu mózgowego internetu. Tetris to https://www.focus.pl/artykul/jaka-gra-jest-najpopularniejsza-na-swiecie wszech czasów. Od powstania w 1984 r. do dziś zagrało w nią co najmniej pół miliarda osób. Oryginalna wersja powstała w ZSRR na komputerze Elektronika 60. Dziś gra jest powszechnie dostępna na smartfonach. […]