Mongołowie słyną z podbojów, ale nie wszystkie ich próby kończyły się sukcesem. Na przykład próba inwazji na Japonię zakończyła się fiaskiem, choć stanowiła jedno z największych tego typu przedsięwzięć w całym średniowieczu. Jakiś czas temu archeolodzy natknęli się na wrak stanowiący pozostałość po tamtych czasach.  Nieudana mongolska inwazja na Japonię U wybrzeży kraju kwitnącej wiśni, […]

Grupa chemików postanowiła przyjrzeć się DNA z zupełnie nowej perspektywy, wykraczającej daleko poza jego tradycyjną rolę nośnika informacji genetycznej. Okazuje się, że ta fundamentalna cząsteczka życia może znaleźć zupełnie nieoczekiwane zastosowanie w jednej z najważniejszych dziedzin współczesnej nauki. Badania naukowców z National University of Singapore prowadzą do fascynującej konkluzji – fosforany DNA mogą pełnić funkcję […]

Przedstawiciele pracowni POMOST poinformowali o niecodziennym odkryciu, które dostarcza informacji na temat końcowej fazy II wojny światowej. Miało ono miejsce w okolicach miejscowości Steklno na Pomorzu Zachodnim. Zorganizowane tam prace archeologiczne ujawniły ślady bezpośrednich walk toczonych w tym regionie w 1945 roku, kiedy teren ten znajdował się na linii frontu podczas ofensywy prowadzonej przez Armię […]

Energetyka wodna od lat obiecuje ogromne ilości czystej energii, ale jej praktyczne wykorzystanie w morzach i rzekach wciąż napotyga poważne przeszkody. Tradycyjne rozwiązania często okazują się zbyt skomplikowane, drogie w utrzymaniu i wrażliwe na surowe warunki środowiskowe. Tym ciekawszy wydaje się pomysł naukowców z Hiszpanii, który zamiast dodawać kolejne elementy do skomplikowanej maszynerii, proponuje radykalne […]

Nie jest tajemnicą, że wiele elementów archeologicznego dziedzictwa przepada, zanim naukowcy zdążą do nich dotrzeć. Nie miało to jednak miejsca w przypadku stanowisk w północnym Peru, gdzie archeolodzy zdołali szczegółowo opisać 34 stanowiska archeologiczne oraz krajobrazy kulturowe. Wiele z nich pozostawało całkowicie nieznanych, a wiedza na temat pozostałych była w zasadzie szczątkowa. Z tego względu […]

Kiedy mówi się o wielkich migracjach zwierząt, wyobraźnia zwykle biegnie na sawannę, do stad gnu, łososi skaczących pod prąd albo ptaków przecinających kontynenty. Tymczasem jedne z najbardziej imponujących podróży odbywają się tam, gdzie prawie nikt ich nie widzi – pod powierzchnią rzek i jezior. Wędrowne ryby słodkowodne łączą źródliska, starorzecza, rozlewiska, ujścia i estuaria w […]

W kosmosie najgorsza nie zawsze jest awaria, tylko cisza. Europejska Agencja Kosmiczna właśnie przekonała się o tym po raz kolejny, kiedy po ponad miesiącu udało się odzyskać kontakt z Coronagraphem, jednym z dwóch statków tworzących misję Proba-3. ESA ogłosiła, że sonda znów “zadzwoniła do domu”, co zakończyło bardzo nerwowy okres po utracie łączności wywołanej anomalią […]

To miała być rutynowa obserwacja burzy. Zamiast tego zakończyła się jednym z najbardziej przerażających doświadczeń, jakie może mieć na swoim koncie człowiek: bezpośrednim uwięzieniem wewnątrz tornada. Historia naukowca i łowcy burz pokazuje, jak cienka jest granica między badaniem natury a walką o życie. Sytuacja, która pogarszała się z sekundy na sekundę Do zdarzenia doszło podczas […]

Pod ulicami chorwackiego miasta Zadar kryje się wyjątkowo interesująca lekcja historii. Archeolodzy odkryli bowiem jedną z największych nekropolii rzymskich w regionie Adriatyku. Najnowsze badania potwierdzają, że ogromne cmentarzysko funkcjonowało nieprzerwanie przez około 500 lat, od końca I wieku p.n.e. aż do V wieku.  Współcześnie Zadar, lecz w starożytności – Iader To z kolei cenne źródło […]

Statystyki dotyczące udarów mózgu wciąż przerażają – rocznie dotyka to aż 12 milionów osób na całym świecie. Wielu pacjentów nie przeżywa lub zmaga się z trwałymi uszkodzeniami, często dlatego, że kluczowe leki nie docierają na czas w odpowiednie miejsce. Na horyzoncie pojawia się jednak rozwiązanie, które może znacząco poprawić te ponure statystyki. Naukowcy z ETH […]

Codziennie bezpowrotnie znika z naszej planety kilkadziesiąt gatunków roślin i zwierząt. To nie tylko utrata bioróżnorodności, ale także zamknięcie drzwi do potencjalnych odkryć medycznych czy rolniczych, które mogłyby zmienić naszą przyszłość. W obliczu tego kryzysu naukowcy podejmują heroiczną próbę zachowania genetycznego dziedzictwa Ziemi – pomoże w tym sztuczna inteligencja Google. Earth BioGenome Project wystartował w […]

Sensacyjne informacje ze Stanów Zjednoczonych rozpalają wyobraźnię zarówno miłośników historii, jak i zwolenników teorii o zaginionych cywilizacjach. Pewien poszukiwacz twierdzi bowiem, że u wybrzeży Luizjany natrafił na ślady miasta liczącego nawet 12 tysięcy lat. Oznaczałoby to, iż istniało ono pod koniec ostatniej epoki lodowej.  Piramida pozostałością po mieście sprzed 12 tysięcy lat? Autorem tych rewelacji […]

Przez dekady w nauce i edukacji utrwalało się przekonanie, że demokracja narodziła się w starożytnej Grecji, a dokładniej w Atenach w V wieku p.n.e. Najnowsze badania międzynarodowego zespołu złożonego z archeologów i antropologów sugerują jednak, że ten obraz jest zbyt uproszczony. Wyniki tych analiz pokazują nieco inny obraz sytuacji.  Niekompletny obraz dotyczące genezy demokracji Naukowcy […]

Chmury mają wyjątkowy talent do mylenia oka. Z dołu wydają się czymś między parą, pianą i rozciągniętą watą cukrową. Są miękkie w skojarzeniach, jasne w kolorze i unoszą się nad głową z taką swobodą, że człowiek odruchowo przypisuje im lekkość. Tymczasem fizyka nie interesuje się poetyką. Widzi tylko objętość, gęstość i sumę niezliczonych mikroskopijnych kropelek. […]

W szkolnej wyobraźni cząsteczka bywa czymś schludnym: atomy połączone wiązaniami, kształt mniej lub bardziej geometryczny, elektrony rozlokowane tam, gdzie przewiduje model. Tymczasem half-Möbius to przykład, w którym chemia robi zwrot w stronę matematyki i fizyki, jakby nagle stwierdziła, że zwykłe pierścienie już jej nie wystarczą. Inspiracją jest tu wstęga Möbiusa, czyli obiekt z jednym skrętem […]

Hasło o niemal natychmiastowym ładowaniu działa na wyobraźnię jak magnes. Problem w tym, że zwykle podobne obietnice kończą jako laboratoryjne ciekawostki, które nigdy nie wychodzą poza efektowny wykres. Tym razem sytuacja jest trochę inna. Zespół z Australii pokazał działający prototyp kwantowej baterii, który nie tylko się ładuje, ale też magazynuje energię i oddaje ją w […]

Mars od dawna przypomina planetę, która najciekawsze rozdziały swojej historii schowała pod warstwą pyłu. Z orbity widać wyschnięte koryta, ślady dawnych jezior i krajobrazy, które aż proszą się o dopisanie do nich słowa “kiedyś”. Problem w tym, że powierzchnia pokazuje tylko finał długiej opowieści. To trochę jak oglądanie ruin teatru i próba odtworzenia całego spektaklu […]

Kilkadziesiąt lat po zakończeniu zimnej wojny na dnie Morza Norweskiego wciąż spoczywa jeden z najbardziej niebezpiecznych reliktów tamtej epoki: radziecki okręt podwodny K-278 Komsomolec. Najnowsze badania pokazują, że zatopiona jednostka uwalnia do otaczających ją wód substancje promieniotwórcze, co rozbudziło obawy o długoterminowe skutki dla środowiska. Radziecki okręt podwodny K-278 Komsomolec, czyli sprawca całego zamieszania Okręt […]

Prace związane z modernizacją infrastruktury miejskiej w norweskim Skien zapewniły archeologom niespotykaną wcześniej szansę na zapoznanie się z realiami życia w tych okolicach sprzed nawet czterystu lat. Badacze dotarli bowiem do trzech doskonale zachowanych drewnianych beczek. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się zwykłymi pojemnikami, w rzeczywistości stanowią cenne źródło wiedzy o funkcjonowaniu dawnych […]

Neurobiolodzy z Massachusetts Institute of Technology (MIT) dokonali odkrycia, które może zmienić postrzeganie pracy naszego mózgu. Okazuje się, że zamiast wysyłać uniwersalne sygnały sterujące percepcją, nasz najważniejszy organ działa znacznie bardziej wyrafinowanie – generuje spersonalizowane instrukcje dostosowane do konkretnej sytuacji. Badanie opublikowane w czasopiśmie Neuron rzuca nowe światło na funkcjonowanie kory przedczołowej, którą można porównać […]

Naukowcy opracowali metodę, która pozwala odzyskać wyraźne odciski palców z wystrzelonych łusek – powierzchni dotąd uznawanej za zbyt gorącą i zbyt zniszczoną, by zachować jakikolwiek ślad. Dzięki temu śledczy zyskają nowe narzędzie do ustalania, kto trzymał broń tuż przed oddaniem strzału. Wyobraźcie sobie sytuację, w której śledczy znajdują na miejscu przestępstwa łuski po nabojach, ale […]

W samym sercu Dijon – znanego między innymi z produkcji musztardy – miało miejsce odkrycie zdecydowanie ważniejsze w zupełnie innym kontekście: archeologicznym. Na terenie szkoły podstawowej im. Joséphine Baker, gdzie od miesięcy prowadzone są prace archeologiczne, uczestnicy wykopalisk natknęli się na starożytne szkielety ustawione w nietypowej pozycji.  Szkielety, których ułożenia nie da się wyjaśnić Najbardziej […]

Odkrycie archeologiczne z południowo-wschodniej Hiszpanii zapewniło uczonym wgląd w rozwój technologii tekstylnych w epoce brązu. Zaskakującym sprzymierzeńcem naukowców był ogień, ponieważ odnaleźli oni pozostałości pożaru na stanowisku Cabezo Redondo w pobliżu Alicante. Właśnie tam znajdują się pozostałości warsztatu tkackiego sprzed około 3500 lat.  Cabezo Redondo – stanowisko archeologiczne z epoki brązu Paradoksalnie, katastrofalny pożar, który […]

W grenlandzkim lodzie od lat tkwiła zagadka, która pachniała katastrofą. Cała historia kręci się wokół nagłego wzrostu stężenia platyny w rdzeniu lodowym GISP2 z Grenlandii. Taki sygnał, znaleziony przy granicy przejścia do młodszego dryasu, długo rozbudzał wyobraźnię. Nic dziwnego. Młodszy dryas, trwający mniej więcej od 12 870 do 11 700 lat temu, był jednym z […]