Wielu z nas słysząc nazwę radzieckiego czołgu T34, natychmiast przypomina sobie namiętnie kiedyś oglądany serial “Czterej pancerni i pies”. W tym serialu bohaterska załoga czołgu z numerem 102 masowo rozstrzeliwuje niemieckie czołgi i przeżywa kolejne przygody, z których niemal zawsze wychodzi bez szwanku. Ba, w ostatnich latach ukazał się rosyjski film “T34”, który opowiada historię […]

Książę Lech i królewna, „co Niemca nie chciała”, mogli być postaciami historycznymi, walczącymi z armią Karola Wielkiego! To od imienia władcy pochodzi też polskie słowo „król”. A jego tron przypadł…Chrobremu. Jak pisze średniowieczny kronikarz Wincenty Kadłubek, król Krak miał walczyć z Rzymianami i Gallami. Wielu historyków traktowało ten przekaz jako wymysły; ot, kronikarz naczytał się antycznych autorów […]

Husarz Poczobut Odlanicki miał mocną głowę i mnóstwo szczęścia. Tylko to uratowało go od śmierci z rąk wrogów oraz pijanych współtowarzyszy, z pazurów dzikich bestii i… spod topora kata. Pewien Niemiec zwiedzający Rzeczpospolitą na początku lat 70. XVII w. napisał, że według polskiego szlachcica nie ma lepszej ozdoby dla mężczyzny niż szramy i blizny na twarzy. […]

Do ozdabiania rzeźb z późnego średniowiecza artyści często stosowali ultracienką złotą folię opartą na srebrnej warstwie bazowej. To bardzo wyrafinowany nanomateriał zwany Zwischgold, co potwierdzają jego obrazy 3D, które udało się uzyskać po raz pierwszy w historii. Naukowcy ze szwajcarskiego Paul Scherrer Institute (PSI) pobrali próbki z ołtarza wykonanego ok. 1420 r. w południowych Niemczech, […]

Susze w Stanach Zjednoczonych mają niespodziewany skutek, ponieważ odsłoniły wiele obiektów, które od dawna nie widziały światła dziennego. Jednym z takowych jest łódź, która zatonęła na środku Oceanu Spokojnego podczas II wojny światowej. Okręt Monrovia był używany w formie pływającego sztabu dla generała George’a S. Pattona podczas inwazji na Sycylię w czasie II wojny światowej. […]

Jan Vermeer prawdopodobnie miał współpracownika, który namalował jedno z jego najbardziej kultowych dzieł. O jakim obrazie mowa? Zespół kuratorów, konserwatorów i naukowców z National Gallery of Art w Waszyngtonie odkrył, że nie wszystkie obrazy przypisywane Vermeerowi wyszły spod jego pędzla. Jedno z jego największych dzieł, “Dziewczyna z fletem”, datowana na lata 1664-1667, prawdopodobnie została stworzona […]

Włoski historyk wytypował, kto najprawdopodobniej ukrywał się pod pseudonimem Alimberto Mauri. Postać ta była autorem XVII-wiecznego traktatu o astronomii. Libro della Considerazione Astronomica, opublikowany pod pseudonimem Alimberto Mauri, dowodził istnienia gór na Księżycu. Poza tym jego autor przypisywał ruch ciał niebieskich podążających niejednolitymi drogami przyczynom fizycznym. Idea, w myśl której to właśnie Galileusz miał napisać […]

Ponad 100 lat temu narodził się czołg – maszyna, która całkowicie zmieniła sposób prowadzenia wojen. Pod koniec 1914 roku dowódcy walczących w Europie armii stanęli przed nieznanym dotąd problemem. Po raz pierwszy w historii wojen obrona przeciwnika była nie do pokonania. Mimo użycia najnowocześniejszej techniki i oddziałów liczących dziesiątki tysięcy żołnierzy każde natarcie kończyło się masakrą, a najeżone kilometrami […]

Gdy na Zachodzie młodzi artyści otwarcie buntowali się przeciw zastanemu porządkowi świata, polscy muzycy musieli się nieźle nagimnastykować, żeby publicznie wyrazić swój sprzeciw Na twarzach uczestników Festiwalu w Jarocinie z 1980 r. widać wszystko: choć według komunistycznych władz młodzi bawią się aż za dobrze, z ich oczu wyziera strach, zmęczenie, ogromne zniechęcenie. Trzy dekady później w uszach dźwięczą słowa […]

Rzymianie dumnie głosili, że pokonali Hannibala dzięki swoim cnotom, męstwu, miłości do ojczyzny, powszechnej zgodzie. Prawda wyglądała nieco inaczej… Kłopoty zaczęły się już na początku całej awantury. W 218 roku p.n.e. senat zamierzał wypowiedzieć wojnę Kar-taginie. Zgodnie z ustrojem republiki decyzję w tej sprawie mieli podjąć obywatele na komicjach centurialnych (zgromadzeniach ludu rzymskiego). Rzymianie zazwyczaj chętnie wojowali. Byli pewni […]

Benito Mussolini wypowiedział wojnę sycylijskiej mafii i i wysłał na wyspę bezkompromisowego twardego policjanta. Cesare Primo Mori wsadził za kratki kilkanaście tysięcy mafiosów. Ale gdy dobrał się do grubych ryb, musiał odejść… Widząc liczną obstawę towarzyszącą Mussoliniemu podczas jego pierwszej wizyty na Sycylii 7 maja 1924 r., Francesco Cuccia – mafioso i burmistrz sycylijskiego miasteczka […]

Radziecki pilot uciekł supertajnym myśliwcem do Japonii. Tam MiG trafił w ręce Amerykanów. Czy pilot był agentem CIA, czy raczej marzył o wolności? A może po prostu świetnie kalkulował? Rankiem 6 września 1976 roku władze ZSRR zelektryzowała alarmująca informacja. Zniknęła radziecka superbroń: MiG-25P. Około godz. 7 ten najnowszy myśliwiec przechwytujący wystartował z lotniska Sokołówka. Miał wykonać […]

Trwające 36 lat rządy António de Oliveiry Salazara zakończył niefortunny upadek… z krzesła, po którym portugalski dyktator nigdy nie wrócił do zdrowia. Do końca życia był jednak przekonany, że to on nadal rządzi Portugalią. Lato 1968 roku było w Portugalii wyjątkowo upalne. 79-letni premier Portugalii António de Oliveira Salazar, którego rządy trwały nieprzerwanie od 1932 roku, […]

Tadeusz Kościuszko zyskał ogromną popularność zarówno nad Wisłą, jak i za oceanem. Polscy naukowcy najprawdopodobniej wyjaśnili, co przyczyniło się do jego śmierci. Kościuszko zmarł w 1817 roku w szwajcarskiej Solurze, a po ponad dwustu latach można z dużą dozą pewności stwierdzić, iż jego śmierć nastąpiła na skutek stanu zapalnego w mięśniu sercowym. Do takich wniosków […]

W andaluzyjskiej Grenadzie turyści mogą podziwiać słynny pałac Alhambra. Jego kolor zmienia się ze złotego na purpurowy. Zjawisko to nie w całości ma jednak długotrwały efekt i przebiega w ciągu doby. Przed południem tamtejsze kolory są pomarańczowe, by bliżej zmierzchu zmieniać się na czerwono-różowe. Dzieje się tak nie tylko na zewnątrz, ale również wewnątrz zespołu […]

U-111 to jeden z niemieckich okrętów podwodnych, służący w czasie pierwszej wojny światowej. Do jego unicestwienia doszło 31 sierpnia 1922 roku. Zanim jednak niemiecka jednostka poszła na dno, zdołała zatopić trzy alianckie statki handlowe pływające na Oceanie Atlantyckim. Teraz, sto lat po permanentnym wyłączeniu U-111 ze służby na rzecz Cesarskiej Marynarki Wojennej, nurkom udało się […]

Susan Travers była jedyną kobietą, która służyła w Legii Cudzoziemskiej i to w stopniu oficerskim. Odwagi i przytomności umysłu na polu walki mógłby jej pozazdrościć niejeden mężczyzna Za szybko! – wrzasnął generał (…). – Wolniej, mówię! (…) Głucha jesteś? Co tak gnasz?!– Nie mam wyboru, mon general – odkrzyknęłam, nie odwracając oczu od drogi. – […]

Aleksander Wielki rozpala wyobraźnię już od dwudziestu czterech wieków. Choć stworzone przez niego imperium rozpadło się wkrótce po jego śmierci, największy zdobywca w dziejach zachował władzę nad umysłami i sercami milionów i  pozostaje najbardziej rozpoznawalną postacią starożytności. Krótki, zaledwie trzydziestotrzyletni żywot Macedończyka był nieustannym pasmem niezwykłych przygód. Paradoksalnie nie skończyły się one bynajmniej po zgonie  […]

Największe przedsięwzięcia Leonarda da Vinci zakończyły się totalną klapą. Na szczęście mistrz realizował też poboczne projekty, które zapewniły mu miano jednego z najgenialniejszych ludzi w historii Upalnego lata 1451 r. Piero Fruosino di Antonio da Vinci – zamożny florencki notariusz i właściciel ziemski – uwiódł chłopską dziewuszkę o imieniu Caterina. Efektem ich namiętnego, ale krótkotrwałego […]

Z Karolem Ossowskim autorem książki ,,Jak przetrwać w przestępczym Krakowie” rozmawia Łukasz Czarnecki Jagiellonowie rządzili Polską przez blisko dwa wieki- pierwszy król tej dynastii zasiadł na tronie w średniowieczu, ostatni zmarł już w trakcie epoki nowożytnej. To ogromny kawał czasu, dlatego w trakcie naszej rozmowy będziemy skakali między różnymi okresami. Na początek chciałbym zapytać, czy […]

Kilkaset lat temu włoskie miasta przypominały Manhattan, pełny wysokich wież. Powstały na zlecenie walczących ze sobą włoskich rodów Trudno to nawet sobie wyobrazić. Jest 2. połowa XII w., a do Bolonii przybywa na studia Wincenty Kadłubek, przyszły biskup krakowski i kronikarz. Do tej pory wydawało mu się, że dużym miastem jest Kraków. Ale gród nad […]

Gribshunden to liczący ponad pięćset lat wrak, który spoczywa w wodach Morza Bałtyckiego. Swego czasu na jego pokładzie przebywał król Danii Hans, jednak ostatecznie statek zatonął w 1495 roku. Niedawno w obrębie jego pozostałości odnaleziono liczny oręż. Gribshunden mógł być wyposażony w nawet 90 armat, choć ówczesna technologia militarna dopiero raczkowała i tego typu uzbrojenie […]

Kiedy parowiec SS Mesaba płynął przez Ocean Atlantycki w kwietniu 1912 roku, Titanic rozpoczynał swój pierwszy – i jak się później okazało – ostatni rejs. Wykorzystując radio załoga wspomnianego statku nadała wiadomość do kapitana Edwarda Smitha z Titanica. Za jej sprawą przesłano ostrzeżenie o tym, że wokół wybrzeży Nowej Fundlandii dryfują góry lodowe. I choć […]

Był analfabetą, ale rządził połową Europy. Zasłynął z okrucieństwa i miał harem, ale papież padał przed nim na kolana. Karol Wielki – władca niezwykły jak epoka, w której żył Papież Leon III lekko klepnął konia i pojechał wolno do przodu. W ślad za nim ruszył orszak duchownych i dostojników, a potem setki mieszkańców Rzymu. Był 25 kwietnia 799 r., […]