Komputery kwantowe od lat znajdują się w sferze obietnic i prototypów. Pomimo ogromnego postępu w tym sektorze, wciąż brakuje kluczowego elementu: sposobu na zbudowanie większych, stabilnych systemów, które nie tracą precyzji. Być może odpowiedź na to kryje się w nieoczywistym miejscu, bo w mikroskopijnych klastrach złota. Wszystko sprowadza się do tego samego problemu – jak […]

Wyobraź sobie, że pojedynczy błąd w druku, przeoczony przez wszystkich w pracowni, na setki lat kształtuje sposób myślenia całych społeczeństw o państwach i ich granicach. Taki właśnie przypadek zdarzył się w szesnastym wieku, a jego skutki odczuwamy do dzisiaj. Chodzi o mapę, która trafiła do drukowanej Biblii i od tamtej pory zmieniła nasze postrzeganie politycznych […]

Kosmos właśnie dopisał nowy rozdział do listy „kandydatów na drugi dom”. Astronomowie potwierdzili istnienie superziemi HD 20794 d, krążącej wokół gwiazdy bardzo podobnej do Słońca, w odległości około 20 lat świetlnych od Ziemi. To blisko w kosmicznej skali. Co ważniejsze, planeta przechodzi przez strefę sprzyjającą istnieniu ciekłej wody. W praktyce oznacza to, że stała się […]

Technologia chłodzenia właśnie zrobiła krok w stronę świata bez gazowych czynników chłodniczych. Naukowcy z Korei opracowali pełny „ekosystem” chłodzenia magnetycznego: od nowych materiałów, przez komponenty, aż po gotowe moduły. Brzmi technicznie, ale konsekwencje są bardzo przyziemne. Chodzi o to, żeby przyszłe lodówki, klimatyzatory czy przemysłowe instalacje chłodnicze przestały opierać się na gazach, które podgrzewają klimat, […]

Lotnictwo cały czas zmaga się z rosnącą presją środowiskową, a perspektywy na najbliższe lata nie napawają optymizmem. Choć branża odpowiada obecnie za około 2,5% globalnych emisji dwutlenku węgla związanych z energią, prognozy wskazują na dalszy wzrost tego wskaźnika. W obliczu takiego wyzwania poszukiwanie efektywnych rozwiązań technologicznych staje się priorytetem. Unijna strategia Flightpath 2050 wyznacza ambitne […]

Przed tysiącami lat ludzie musieli radzić sobie w świecie, w którym temperatury spadały na tyle, że każde wyjście na zewnątrz groziło śmiercią, a drewno – podstawowy budulec – było luksusem niedostępnym na otwartych stepach. Właśnie z taką rzeczywistością mierzyli się łowcy-zbieracze na terenach dzisiejszej Ukrainy pod koniec ostatniej epoki lodowcowej. Ich rozwiązanie tego problemu do […]

Wygląda na to, że istniał prehistoryczny świat, w którym nie jeden, lecz kilka różnych gatunków naszych dalekich przodków dzieliło to samo terytorium. Naukowcy z Arizona State University potwierdzili niezwykły scenariusz koegzystencji dwóch odrębnych gatunków homininów na terenie dzisiejszej Etiopii. To bardzo istotna informacja rzutującą na początki ludzkiej dwunożności. W regionie zwanym Rowem Afar około 3,5 […]

Młode gwiazdy tuż po narodzinach powinny być ciche, zimne i głęboko schowane w kokonach gazu. Tymczasem nowe obserwacje z teleskopu Jamesa Webba pokazują, że w ich najbliższym otoczeniu dzieje się coś znacznie bardziej gwałtownego: pojawia się silne promieniowanie ultrafioletowe, którego według podręczników po prostu nie powinno tam być. To odkrycie zmusza astronomów do przepisania fragmentu […]

Plastik, który potrafi sam się „wyłączyć”, brzmi jak gadżet z filmu science fiction, ale tym razem to realny projekt z laboratorium. Zespół chemików z Rutgers University opracował tworzywo, którego rozpad można zaprogramować z wyprzedzeniem, od kilku dni do wielu lat i uruchomić prostym bodźcem z otoczenia. Co ważne, nie chodzi o egzotyczny, jednorazowy wynalazek, ale […]

Przez tysiąclecia afrykańskie lasy funkcjonowały jak naturalne filtry naszej planety, systematycznie wychwytując dwutlenek węgla z atmosfery i magazynując go w drewnie oraz glebie. Ten mechanizm, który przez wieki wydawał się niezawodny, właśnie uległ załamaniu. Co gorsza, sytuacja przybrała niepokojący obrót: lasy nie tylko przestały pełnić swoją oczyszczającą rolę, lecz zaczęły same uwalniać zmagazynowany węgiel. Skala […]

Co byś powiedział, gdyby okazało się, że nasze wyobrażenie o początkach cywilizacji jest kompletnie błędne? W południowo-wschodniej Turcji archeolodzy natrafili na coś, co może to potwierdzać. Na stanowisku Karahantepe badacze odkopali budowlę przypominającą amfiteatr, której wiek szacuje się na ponad 11 000 lat. Znalezisko pochodzi z czasów, gdy ludzie dopiero uczyli się żyć w stałych […]

Przemysłowa produkcja amoniaku od lat stanowi jeden z największych problemów środowiskowych współczesnej chemii. Tradycyjne metody wymagają niewyobrażalnych ilości energii, generując przy tym ogromne emisje gazów cieplarnianych. Japońscy naukowcy twierdzą, że znaleźli sposób na przełamanie tego impasu. Badacze z Uniwersytetu Tohoku opracowali technologię, która nie tylko radykalnie obniża energochłonność procesu, ale dodatkowo wykorzystuje zanieczyszczenia wodne jako […]

Zamiast spodziewanych skorup czy narzędzi, w wykopaliskach archeologicznych czasem trafia się przedmiot, który kompletnie zmienia perspektywę na codzienność ludzi sprzed tysięcy lat. Tak właśnie stało się w tureckim Canhasan, miejscu które od lat fascynuje badaczy neolitu. Ostatnie prace odsłoniły tam coś wyjątkowego: lustra wykonane z polerowanego obsydianu. To nie byle gratka, bo artefakty liczą sobie […]

Wizja komputerów, które zamiast elektronów wykorzystują cząstki światła, od lat pobudza wyobraźnię naukowców i futurologów. Tego typu systemy obiecują nieporównywalnie większą szybkość i radykalnie niższe zużycie energii. Główną przeszkodą w ich stworzeniu była jednak jak dotąd niezdolność materiałów do pełnej kontroli nad światłem w mikroskopijnej skali. Najnowsze badania z Uniwersytetu Nowojorskiego wskazują, że rozwiązaniem może […]

Słońce znów dało pokaz siły, a naukowcom udało się złapać je na gorącym uczynku w jakości, jakiej praktycznie się nie widuje. W listopadzie astronomowie zarejestrowali z Ziemi wyjątkowo szczegółowy obraz aktywnego obszaru na Słońcu, który wyprodukował dwa potężne rozbłyski klasy X oraz całą serię słabszych erupcji. To właśnie te wybuchy stoją za widowiskowymi zorzami, które […]

Astronomowie natrafili na gwiazdę, która według podręczników po prostu nie powinna istnieć. Wygląda jak staruszek pamiętający początki Wszechświata, a pomiary mówią, że jest w wieku zbliżonym do Słońca. Do tego obraca się podejrzanie szybko i krąży wokół czarnej dziury, która udaje, że jej nie ma. To nie jest początek powieści science fiction, tylko opis niezwykle […]

Stare hałdy po spalaniu węgla, które przez dekady traktowano jak kłopotliwy odpad, mogą kryć w sobie surowce warte niemal 100 miliardów dolarów. Nowa analiza pokazuje, że w popiele węglowym rozsianym po całych Stanach Zjednoczonych skoncentrowały się ogromne ilości pierwiastków ziem rzadkich oraz metali krytycznych. To właśnie one są potrzebne do produkcji smartfonów, samochodów elektrycznych, turbin […]

Nastolatek, który zamiast grać w gry komputerowe bądź spędzać czas w inny sposób typowy dla swoich rówieśników, dyskutuje o paradoksach fizyki kwantowej. Kiedy jego koledzy przygotowują się do egzaminów w szkole podstawowej, on broni pracy doktorskiej. Tak wygląda rzeczywistość pewnego belgijskiego chłopca. Laurent Simons właśnie dołączył do wąskiego grona naukowców z tytułem doktora, choć większość […]

Sezon wykopaliskowy w południowo-wschodniej Turcji przyniósł archeologom prawdziwą niespodziankę. Podczas prac w miejscowości Sefertepe natrafili na coś, co szybko obiegło świat nauki. Chodzi o kamienne bloki z wyrzeźbionymi ludzkimi twarzami sprzed około 12 000 lat, które okazały się czymś więcej niż kolejnym znaleziskiem. Ich styl wykonania wyraźnie odbiega od wszystkiego, co dotychczas odkryto w tej […]

Głębiny oceanów to wciąż terra incognita naszej planety. Miejsca, gdzie panuje wieczna ciemność i ciśnienie zdolne zmiażdżyć większość znanych nam urządzeń, skrywają organizmy o wręcz fantastycznych adaptacjach. Właśnie tam naukowcy odkryli trzy nieznane wcześniej gatunki ryb. Podczas eksploracji zewnętrznych obszarów Kanionu Monterey na głębokości 3268 m w 2019 r., zdalnie sterowany pojazd Doc Ricketts należący […]

W głębi południowo-zachodniej Libii, w schronisku skalnym Takarkori, naukowcy wydobyli na światło dzienne coś więcej niż tylko szczątki. Dwie kobiety, które spoczywały tam przez siedem tysiącleci, zachowane w suchym pustynnym powietrzu, skrywały w swoich kościach historię całej populacji. Historia ta, zapisana w DNA, stała się wstępem do daleko idących badań genetycznych. Te odsłoniły zaskakujący obraz. […]

Fizyka kwantowa nie należy do nauk intuicyjnych, nawet jeżeli wykorzystuje się ją do opisu tak ugruntowanej dziedziny jak termodynamika. Okazuje się, że zasady sprawdzające się doskonale w świecie makroskopowym całkowicie tracą sens, gdy przeniesiemy je do skali pojedynczych atomów i fotonów. Naukowcy z Uniwersytetu w Bazylei postanowili zmierzyć się z tym wyzwaniem, proponując nowe spojrzenie […]

Czasem największe rewolucje w astronomii zaczynają się od czegoś, co na ekranie wygląda jak nic: pojedynczy piksel, drobna czerwona kropka w gąszczu innych punktów. Tak jest w przypadku tajemniczego obiektu wypatrzonego przez Kosmiczny Teleskop Jamesa Webba w bardzo odległym fragmencie nieba. Na pierwszy rzut oka to tylko kolejny słaby obiekt w głębokim polu. Jednak jego […]

Chiny mogą siedzieć na złotym skarbie wartym ponad 80 miliardów dolarów. Dwa ogromne złoża odkryte w ostatnich latach wyglądają jak coś z ekonomicznego science fiction. Geolodzy mówią o tysiącach ton kruszcu ukrytego na głębokości nawet trzech kilometrów. Jeśli szacunki się potwierdzą, nie będzie to tylko sukces lokalnego górnictwa, ale także sygnał, że wciąż słabo rozumiemy, […]