Naukowcy twierdzą, że istnieje dźwięk, który bez żadnego wcześniejszego treningu zrozumieją ptaki zamieszkujące kompletnie różne zakątki Ziemi. Taka uniwersalna wokalizacja alarmowa, używaną przez ponad 20 gatunków na czterech kontynentach, znalazła się niedawno w centrum zainteresowania autorów publikacji zamieszczonej na łamach Nature Ecology & Evolution. Badacze z Cornell University i Stacji Biologicznej Doñana w Sewilli wzięli […]

Miejsce, do którego światło nigdy nie dociera, a o tlenie można tylko pomarzyć. Tamtejsze ciśnienie zgniatałoby większość znanych nam stworzeń, natomiast temperatura utrzymuje się na poziomie wrzenia wody. Choć brzmi to jak opis odległej planety, to w rzeczywistości chodzi o warstwy skorupy ziemskiej, znajdujące się kilometrami pod naszymi stopami. I właśnie tam, w tym pozornie […]

W salonie mają miękki dywan, miskę z karmą i zabawkę w kształcie myszki. Ale w środku to zwierzęta, które jeszcze całkiem niedawno musiało polować, uciekać, kopać nory albo bronić zasobów, żeby po prostu przeżyć. To napięcie między “domem” a “dziczą” jest jednym z najlepszych kluczy do zrozumienia zachowań naszych pupili. “Pierwotny instynkt” brzmi jak tytuł […]

W Dubaju, w samym sercu Muzeum Przyszłości, rodzi się projekt rodem z opowieści o rychłej zagładzie świata, który znamy. Pomysł jest tak śmiały, że aż trudno uwierzyć w jego realizację, a jednak nabiera realnych kształtów. Zjednoczone Emiraty Arabskie połączyły siły z amerykańską Colossal Biosciences, a więc firmą znaną z kontrowersyjnych prób przywrócenia mamuta włochatego. Tym […]

Prehistoryczne olbrzymy od lat przyciągają całą uwagę, podczas gdy o znacznie mniejszych, ale nie mniej ważnych stworzeniach, łatwo zapomnieć. Tymczasem to właśnie one często kryją najciekawsze zagadki. W północnej Hiszpanii paleontolodzy natrafili na coś, co wyraźnie zachęca do przewartościowania wielu ustaleń dotyczących dziejów dinozaurów. Pozornie zwyczajne szczątki okazują się mieć gigantyczne znaczenie dla nauki. Jak […]

W jednej z jaskiń na Wyspie Północnej Nowej Zelandii paleontolodzy trafili na coś wyjątkowego. Zlokalizowane tam stanowisko okazuje się wyjątkowo cenne w kontekście tego, co wiemy o odległej przeszłości tamtejszych, odizolowanych ekosystemów. Mowa o Moa Eggshell Cave w rejonie Waitomo. Okazała się ona najstarszym znanym stanowiskiem jaskiniowym na Wyspie Północnej, a jej wnętrze skrywało pozostałości […]

Rozmnażanie to dla większości zwierząt rachunek, który zawsze musi się zgadzać: jeśli inwestujesz w potomstwo, zwykle płacisz za to energią, spadkiem kondycji albo większym ryzykiem dla własnego przetrwania. Właśnie dlatego biolodzy tak chętnie mówią o kosztach reprodukcji – bo w naturze rzadko trafiają się okazje, by dostać coś za darmo. A jednak u wybrzeży północnej […]

Pewnego dnia budzisz się i doświadczasz nietypowej ciszy. Nie ma brzęczenia nad łąką, nie ma komarów przy jeziorze, nie ma muszek nad koszem na owoce. Nie ma owadów. A potem – dzień po dniu – zaczynają znikać rzeczy, które brałeś za oczywiste: kolory, zapachy, smaki, ptaki w powietrzu i żyzność gleby pod stopami. To scenariusz […]

Jeśli masz kota, na pewno znasz te wszystkie dźwięki – od porannego „miau” przy misce po wieczorne, głębokie mruczenie na kolanach. Ale co, gdyby okazało się, że w tej kociej symfonii jeden z nich jest niepowtarzalnym identyfikatorem, czymś w rodzaju głosowego odcisku palca? Naukowcy z Berlina postanowili to dokładnie sprawdzić, a ich wnioski mogą zupełnie […]

Naukowcy mają przed sobą nie lada wyzwanie: szczątki ogromnego stworzenia, które nie chce się wpasować w żaden znany przyrodniczy katalog. Mierzący ponad siedem i pół metra organizm żył 420 milionów lat temu, w czasie, gdy życie na lądzie ledwo raczkowało. I choć jego forma może kojarzyć się z grzybem, to wszelkie próby zaklasyfikowania go kończą […]

Gdzie szukać śladów życia sprzed setek milionów lat? Okazuje się, że czasem wystarczy przyjrzeć się uważnie temu, co mamy na wyciągnięcie ręki, a nawet pod stopami. Podczas rutynowego patrolu w Peak District, strażnicy z National Trust natrafili na coś, co przypominało misterny wzór wyryty w kamieniu. Po chwili jednak zaczęli podejrzewać, że patrzą na coś […]

W 1978 roku amerykańska fregata USS Stein, tuż po swoim pierwszym rejsie, zmuszona była do przedwczesnego powrotu do portu. Oficjalnym powodem była poważna awaria systemu sonarowego, który przestał funkcjonować w wodach u wybrzeży San Diego. Nikt jednak nie przypuszczał, że prawdziwa przyczyna tej usterki zapisze się jako jedna z najbardziej zagadkowych opowieści w annałach marynarki […]

Zanim na Ziemi pojawiły się dinozaury, ryby i pierwsze lasy, po dnie pradawnych mórz pełzały organizmy, które dopiero “uczyły się” bycia zwierzętami. Ich skamieniałości to dziś jedne z najważniejszych wskazówek, jak naprawdę wyglądał początek złożonego życia na naszej planecie. Wyobraź sobie Ziemię, na której nie ma jeszcze ryb, drapieżników ani raf. Jest ocean, osady i […]

Zwierzęta rzadko odpowiadają na zagrożenie siłą. Zamiast tego wykorzystują inne strategie – modyfikują sygnały wzrokowe, chemiczne i behawioralne, by zniechęcić drapieżnika. To efekt milionów lat selekcji, która nagradza spryt, nie siłę. Najlepszą obroną nie jest ucieczka. Jest nią manipulacja cudzym mózgiem. Tak działa ewolucja. Zwierzę, które potrafi zmusić drapieżnika do zawahania, błędu albo złej decyzji, […]

Głęboko pod taflą oceanu istnieje enigmatyczna warstwa wody odznaczająca się wyjątkowo wysokim stężeniem tlenu. Przez lata nauka tłumaczyła jej istnienie przede wszystkim procesami fizycznymi, na przykład prądami morskimi i pionowym mieszaniem mas wodnych. Najnowsze badania przeprowadzone na Morzu Sargassowym każą jednak od nowa przemyśleć to zjawisko. Okazuje się, że za kluczowy mechanizm odpowiedzialny mogą być […]

Skąd wziął się ludzki język? To jedno z największych pytań, na które nauka wciąż szuka odpowiedzi. Okazuje się, że wskazówek możemy szukać nie tylko w skamielinach, ale również w działaniu naszego własnego mózgu. Badacze z Uniwersytetu Genewskiego zaobserwowali coś zaskakującego. Jak zauważyli, nasz najważniejszy organ w specyficzny sposób reaguje na dźwięki wydawane przez inne zwierzęta. […]

Wyspy Kanaryjskie od wieków kuszą biologów jak żywe laboratoria natury. To tutaj, w cieniu wulkanów i w izolacji od kontynentu, pająki przeszły genetyczną metamorfozę, która rzuca nowe światło na ewolucję genomów. Niedawne badania przeprowadzone przez zespół z Uniwersytetu Barcelońskiego przyniosły zaskakujące odkrycie, które może znacząco wpłynąć na nasze rozumienie ewolucji genomów. Analizując pająki z rodzaju […]

Paleontolodzy dokonali niezwykłego odkrycia na szkockiej wyspie Skye, które może zmusić nas do przewartościowania dotychczasowych poglądów na temat ewolucji węży. Znaleziona skamieniałość przedstawia gada sprzed 167 milionów lat, łączącego w sobie cechy, które dotąd uważano za niemożliwe do współwystępowania w jednym organizmie. Ten tajemniczy gad, nazwany Breugnathair elgolensis, co można przetłumaczyć jako “fałszywy wąż z […]

Niedawne wykopaliska w okolicach starożytnej stolicy Chin odsłoniły kolejny fragment fascynującej układanki, dotyczącej jednego z najświetniejszych okresów w dziejach tego kraju. Tym razem badaczy czekała niespodzianka w postaci wyjątkowo dobrze zachowanego grobowca z końca VII wieku. Miejsce spoczynku należało do młodej kobiety z arystokratycznego rodu, spokrewnionego z dworem cesarskim. To właśnie powiązania rodzinne tłumaczą bogactwo […]

Ostatnio tego nietoperza żywego widziano w 1970 r. Teraz gacek turkmeński znów pojawił się na naukowej mapie świata. Gacek turkmeński (Plecotus turkmenicus) był przez dekady symbolem naukowej zagadki. Znany dotąd jedynie z kilku okazów muzealnych przechowywanych w Rosji, stanowił dla chiropterologów (badaczy nietoperzy) niemal mityczne stworzenie – żadna współczesna obserwacja nie potwierdzała jego istnienia, choć […]

Jeśli człowiek kiedyś zniknie z planety, “zwycięzcami” nie będą lwy ani orły. Świat po nas najchętniej przejmą specjaliści od przetrwania: niewybredni, odporni na stres, szybcy w rozrodzie i świetnie radzący sobie w krajobrazie, który sami zbudowaliśmy. To nie jest lista “najsilniejszych” – to lista najlepiej przystosowanych do chaosu. W rozmowach o “końcu świata” zwykle mylimy […]

Czasem naukowcy trafiają na coś, co wywraca do góry nogami dotychczasową wiedzę. Właśnie tak stało się w jednej z karaibskich jaskiń, w której badacze natknęli się na znalezisko, o jakim do tej pory nie było choć jednej wzmianki w literaturze. Jaskinia Cueva de Mono w Dominikanie była o krok od przekształcenia w śmietnik, gdy zespół […]

Kameleony od zawsze stanowiły zagadkę dla naukowców. Ich zdolność do niezależnego poruszania oczami w różnych kierunkach fascynowała badaczy od starożytności po czasy współczesne. Dopiero teraz, dzięki nowoczesnym technologiom, udało się rozwikłać tę tajemnicę. Klucz do rozwiązania tej łamigłówki kryje się w spiralnie zwiniętych nerwach wzrokowych, które działają na podobnej zasadzie co przewody w starych telefonach […]

Mała wyspa na Bałtyku – taka, na której dziś trudno spotkać coś większego od ptaka – okazuje się wyjątkowo istotnym elementem historii o udomowieniu wilków. Stora Karlsö u wybrzeży Szwecji ma zaledwie 2,5 kilometra kwadratowego lądu, ale to wystarczyło, by na terenie tamtejszych jaskiń doszło do wyjątkowo istotnych odkryć. Chodzi o szczątki wilków sprzed tysięcy […]