Mają złote, choć przybrudzone błotem futro, ostre zęby i niemal nietknięte wibrysy, ale nie żyją od 28 000 lat. Sparta i Borys to lwy jaskiniowe znalezione w syberyjskiej wiecznej zmarzlinie są wręcz idealnie zachowane. Jak to w ogóle możliwe? Młode lwy jaskiniowe (Panthera spelaea) zamrożone głęboko w syberyjskiej Arktyce wyglądają wręcz jak śpiące “pluszaki” i […]

Ktoś lub coś tworzyło 50 tysięcy lat temu zestawy kamiennych narzędzi. Teraz są one znajdowane na terenie Brazylii i wywołują niemałe zamieszanie. Jeśli za konstruowaniem tych obiektów nie stoją nasi odlegli przodkowie, to kogo powinniśmy umieścić na liście podejrzanych? Według autorów publikacji zamieszczonej na łamach The Holocene najbardziej prawdopodobnymi kandydatami wydają się… kapucynki. Czytaj też: […]

Natura nie znosi próżni. Wydaje się to dotyczyć również kwestii używek wybieranych przez osoby w wieku od 6 do 18 lat. Z jednej strony mamy bowiem powody do radości: młodzi ludzie piją coraz mniej alkoholu. Z drugiej natomiast uderza brutalna rzeczywistość: w ich miejsce szukają zastępstw. Jak wynika z publikacji zamieszczonej na łamach Clinical Toxicology […]

Czy średni wiek poczęcia zmienił się w ciągu 250 000 lat? Naukowcy prześledzili historię ewolucji ojców i matek na przestrzeni wieków i odkryli coś niespodziewanego. Długość trwania danego pokolenia może powiedzieć nam wiele o organizacji społecznej ludzi je tworzących. Zespół naukowców z Uniwersytetu Indiany określił średni wiek, w którym kobiety i mężczyźni mieli dzieci w […]

Chrapanie to problem bardzo powszechny, który w wielu przypadkach jest znany wszystkim, poza samym chrapiącym. Jeśli jednak już pozna on diagnozę, to pomocna może okazać się zaawansowana technologicznie poduszka. Chodzi o tzw. Motion Pillow, której twórcy przekonują, iż zintegrowana z zaawansowaną technologią poduszka jest jest w stanie wykryć chrapanie, by później ułożyć śpiącą osobę w […]

Naukowcy po raz pierwszy w historii wytłumaczyli, dlaczego dzieci uczą się szybciej od dorosłych. Kluczowy jest neuroprzekaźnik, znany jako GABA. Dzieci są powszechnie chwalone ze względu na ich zdolność do szybkiego zapamiętywanie i łatwego przyswajania ogromnych ilości nowych informacji. Badania przeprowadzone przez uczonych z Uniwersytetu Browna pokazują, że kluczowym elementem jest neuroprzekaźnik, znany jako kwas […]

Poszukiwania grobu Herhora to dramatyczna historia wielkich nadziei, rozczarowań i skandali. Czy Polakom uda się odnaleźć zabytek porównywany z grobowcem Tutanchamona? Jakie są dowody, że ten historyczny skarb faktycznie istnieje? Stojąc w Luksorze na wschodnim brzegu Nilu, oglądamy górujący nad horyzontem masyw tebańskich wzgórz. Uświęcone miejsce starożytnych ze wspaniałymi świątyniami, niezliczoną ilością grobowców, a także z tym, co […]

Już przed laty zaobserwowano paradoksalną sytuację na kuli ziemskiej. Na półkuli południowej dochodzi częściej do burz i sztormów niż na północnej, mimo że to na północy notuje się większy wzrost temperatur. Okazuje się, że gorętszy klimat nie pełni kluczowej roli w tym problemie. Naukowcy odkryli dwa czynniki, które powodują, że dla własnego bezpieczeństwa lepiej nie […]

Pingwiny białookie, zwane również pingwinami Adeli, wzięły udział w eksperymencie zaprojektowanym w latach 70. ubiegłego wieku przez Gordona Gallupa. Wyniki częściowo zaskoczyły samych badaczy. Chodziło bowiem o tzw. test lustra, którego celem jest sprawdzenie, czy dany osobnik jest w stanie rozpoznać swoje odbicie. Na przestrzeni dekad naukowcy dowiedli, iż tego typu zdolności dotyczą nie tylko […]

Malowidła jaskiniowe przedstawiające zwierzęta, przeplatane, liniami, kropkami i symbolami, mogą być przykładem najstarszego pisma świata. Kiedy powstało? Jeśli słowa autorów publikacji zamieszczonej w Cambridge Archaeology Journal się potwierdzą, to chodziłoby o dowody sprzed co najmniej 20 tysięcy lat. Przykłady tego proto-piśmiennictwa miałyby być dziełem naszych odległych przodków, którzy prowadzili łowiecko-zbieracki tryb życia i zamieszkiwali Europę. […]

Już 3000 lat temu Olmekowie wprowadzili do użycia 260-dniowy kalendarz, który w niektórych rejonach Mezoameryki jest stosowany do dziś. Naukowcy odkrywają jego sekrety. Już ponad 3000 lat temu ludy żyjące wzdłuż Zatoki Meksykańskiej budowali skierowane ku gwiazdom centra ceremonialne. W ten sposób śledzili ważne momenty 260-dniowego kalendarza. Najstarsze pisemne dowody tego kalendarza znaleziono na fragmentach […]

Elżbieta I Tudor rządziła Anglią i Irlandią przez 44 lata i była ostatnią przedstawicielką swojego rodu. Niedawno, w dość przypadkowych okolicznościach, udało się zlokalizować wrak statku wywodzącego się z czasów panowania tej władczyni. Szczątki znajdowały się na terenie kamieniołomu zlokalizowanego w południowo-wschodniej Anglii. To właśnie tam pracownicy natrafili na część drewnianego kadłuba. Sęk w tym, […]

Hipokamp znów zaskoczył neuronaukowców. Okazuje się, że ma mniej połączeń z płatami czołowymi, ale więcej z sieciami wzrokowymi, niż nam się wydawało. Zespół uczonych z Uniwersytetu w Sydney stworzył najbardziej szczegółową mapę połączeń komunikacyjnych między hipokampem – “węzłem kontrolnym” pamięci w mózgu – a pozostałymi obszarami. Odkrycie opisane w czasopiśmie eLife może całkowicie zmienić nasze […]

Był sadystycznym psychopatą. Polscy historycy wolą o nim milczeć. Niesłusznie, bo bez niego nie zrozumiemy, co siedziało w głowie jego córki Dobrawy. Bolesław I Okrutny dorwał się do władzy w Czechach w 935 r., chociaż wcale mu się nie należała. Na tronie zasiadał jego starszy brat Wacław, dzisiaj znany jako święty (m.in. patron katedry na […]

Umiejętność wytwarzania naczyń ceramicznych liczy wiele tysięcy lat. Do tej pory przypuszczano, że pojawiła się ona na kontynencie europejskim podczas rewolucji neolitycznej i przybyła z obszaru Bliskiego Wschodu. Okazuje się, że na terenach dzisiejszej Rosji niewiele wcześniej już rozwijała się technika ceramiczna i miała niebywałe tempo rozprzestrzeniania się na obszarze o długości 3000 kilometrów. Na […]

Pierwsi przedstawiciele gatunku ludzkiego pojawili się w Ameryce około 21-23 tys. lat temu – tak do niedawna twierdzono na podstawie badań z 2021 roku dotyczących datowania śladów stóp w Nowym Meksyku. Okazuje się, że w metodyce mógł zostać popełniony błąd, który zaburzył odczyt danych. Czy to oznacza, że sensacyjne doniesienia sprzed półtora roku można wyrzucić […]

W ostatnich latach narosło wiele kontrowersji wokół programów szczepień, a wskaźnik odmów jest obecnie zatrważająco wysoki. Mimo to powinniśmy cieszyć się z faktu, że właśnie została zatwierdzona pierwsza w historii szczepionka dla… pszczół. Dlaczego to tak ważne? Ponieważ tym niezwykle pracowitym i przydatnym owadom grożą wszelkiego rodzaju patogeny. W tym przypadku mowa o tzw. zgnilcu […]

Mózg to skomplikowany, fascynujący i tajemniczy organ. Nic więc dziwnego, że nawet po latach badań wciąż potrafi nas zaskoczyć. Tym razem chodzi o wnioski wyciągnięte przez autorów publikacji dostępnej na łamach Nature Neuroscience. Obiektem ich zainteresowania – co zabrzmi nieco niefortunnie – były wspomnienia traumatycznych wydarzeń. Jak zaobserwowali, mogą się one tworzyć w mózgu na […]

Dawno, dawno temu, zanim w ogóle na Ziemi pojawili się pierwsi przedstawiciele gatunku Homo sapiens, nasi odlegli przodkowie byli znacznie bardziej futrzaści, niż moglibyśmy sądzić. Dlaczego uległo to zmianie? Oczywiście ludzie mają tendencję do usuwania nadmiernego owłosienia, ale nawet bez tego typu zabiegów – gdyby zestawić nas z innymi naczelnymi – okazalibyśmy się w zasadzie […]

Tajemniczy artyści zawsze fascynowali. Na temat niektórych po prostu brakuje historycznych dokumentów. Inni sami postanowili się przed nami ukryć! Niektórzy współcześni literaturoznawcy kładą nacisk na samą lekturę lub odbiór dzieła, przekonując, że osoba autora nie jest istotna. Czytelnicy zazwyczaj tego braku zainteresowania nie podzielają. Skądinąd naturalna ta ciekawość – wiedzieć, kim był autor, jak wyglądało […]

Himery, gryfy i inne fantastyczne stwory nie były specjalnością Greków i Rzymian, fantastyczne zwierzęta znali też mieszkańcy Brytanii z przełomów er. Jednak zamiast – jak mieszkańcy Basenu Morza Śródziemnego – przedstawiać je w sztuce, tworzyli je z… kości Badacze z Uniwersytetu w Bournemouth kierowani przez Milesa Russella i Paula Cheethama odkryli w datowanej na I w. p.n.e. osadzie nazwanej roboczo […]

Jak rzucić palenie? To pytanie zadaje sobie niemal każdy palacz. Większość marzy o zostawieniu papierosów, jednak niewielu się to udaje. Trudne wyzwanie odpowiedniej determinacji, a więc i idealnego momentu na realizację. Nowy rok za nami? Przed nami cały kolejny rok! Wraz z końcem roku przychodzi czas na refleksje. Z badań CBOS wynika, że ponad połowa […]

Bobrze tamy są konstrukcjami, z którymi zetknął się niemal każdy. Bariery stawiane na rzekach budowane przez bobry spiętrzają wody, powodując ryzyko lokalnych podtopień oraz wpływając na lokalny obieg wody. Arktyka nigdy nie była naturalnym środowiskiem dla tych zwierząt. Zdjęcia satelitarne pokazują jednak co innego. Bobry są ssakami, które dotychczas preferowały życie na obszarach zalesionych. Występują […]

Nasza planeta nieustannie zachwyca i wprowadza w stan ciągłego zdumienia wielu naukowców na całym świecie. Chociaż przez setki lat rozwoju dowiedzieliśmy się naprawdę sporo o Ziemi, to nadal nie jest to wszystko. Poznajmy 8 największych zagadek Ziemi, które częściowo już zostały rozwiązane, ale nadal budzą ciekawość i zadziwiają świat nauki. Jakie zagadki i tajemnice skrywa […]