Występujący powszechnie u ludzi wirus Epsteina-Barr może przyczyniać się do rozwoju stwardnienia rozsianego – potwierdza analiza, która objęło 10 mln amerykańskich żołnierzy. Naukowcy od dawna podejrzewali istnienie tego związku, ale dopiero nowe badanie przyniosło twarde dowody. Stwardnienie rozsiane (łac. sclerosis multiplex, SM) to przewlekła choroba autoimmunologiczna, w której układ odpornościowy pacjenta zwalcza komórki własnego organizmu, […]

Jakie było pierwsze pytanie, które słyszeli uczniowie na lekcji w każdej szkole przez ponad tysiąc lat? Czym było siedem sztuk wyzwolonych? Kiedy została w Polsce wprowadzona powszechna edukacja? Sprawdź, czy jesteś mądrzejszy od średniowiecznego ucznia. Przez wieki dzieci ani nie miały prawa do bezpłatnej edukacji, ani nikt nie zmuszał rodziców, by swe dzieci uczyli. W […]

Krykiet to sport drużynowy, który był znany już na przełomie XIII i XIV wieku. Obecnie jest to jeden ze sportów narodowych w Wielkiej Brytanii. Nie jest to jednak jedyny kraj, który mocno zaangażował się w rozwój krykieta na świecie. Dużą popularność dyscyplina ta posiada wśród kibiców Indii, Australii, Afganistanu, Pakistanu i państw afrykańskich. W Polsce […]

Nowa metoda regeneracji tkanki chrzęstnej mogłaby pomóc milionom ludzi cierpiącym na chorobę zwyrodnieniową stawów. Zachoruje na nią większość z nas. Dotychczas nie było na nią skutecznego sposobu. Choroba zwyrodnieniowa stawów to stan, w którym chrząstka stawowa zostaje uszkodzona w wyniku stanu zapalnego lub urazów. Uszkodzeniom często towarzyszą wyrośle kostne, proces zapalny błony maziowej i tkanek […]

Po pobraniu kolejnej, szóstej już próbki skał, marsjański łazik Perseverance nieoczekiwanie się wyłączył. Maszyna zarejestrowała nieprawidłowe działanie jednego z elementów, o czym natychmiast poinformowała inżynierów NASA. Trwa ustalanie, jak rozwiązać problem. Kłopoty Percy’ego – jak pieszczotliwie bywa nazywany łazik Perseverance – zaczęły się 29 grudnia, kiedy łazik pobierał próbkę skały z formacji o nazwie Issole. […]

Międzynarodowy zespół badaczy (m. in. z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Davis i niemieckiego Instytutu Biologii Rozwojowej im. Maxa Plancka) opublikował w „Nature” pracę, która może zmienić podręczniki biologii. A konkretnie ich fragmenty o mechanizmach ewolucji. W naturze ogromna większość organizmów żywych nie odnosi sukcesu reprodukcyjnego. Zanim osiągną dojrzałość płciową, zostają zjedzone lub umierają w wyniku zimna, […]

Uczty, na których serwowano piwo z dodatkiem halucynogennych nasion vilca, pomogły ludowi Wari zbudować pierwsze imperium Ameryki Południowej – sugerują nowe badanie. Naukowcy uważają, że psychoaktywne działanie trunku zjednywało władcom przychylność nowych poddanych. Wari to przedinkaska cywilizacja, która w latach 500–1000 n.e. rozwijała się w rejonie Andów środkowych i południowych. W czasach swojej świetności imperium […]

Wystarczy założyć gogle VR, by wziąć udział w pierwszej czeskiej ekspedycji księżycowej. Stworzona jako metawersum baza o nazwie „Nowa Praga na Księżycu” została zaprezentowana podczas Czeskiego Tygodnia Kosmicznego. Symulację stworzył Virtuplex, największe laboratorium rzeczywistości wirtualnej w Europie. Chętni mogli wędrować po Księżycu ubrani w skafandry kosmiczne i zwiedzać bazę. W programie była nawet przejażdżka po […]

Trudno stwierdzić, jaka jest tego przyczyna, ale odwrót od nauki i faktów trwa już pięćdziesiąt lat. Naukowcy twierdzą, że zaczął się na długo przed pojawieniem się internetu i mediów społecznościowych. Teorie spiskowe, płaska Ziemia, rzekoma szkodliwość szczepień – za rosnącą skłonność do wierzenia w naukowe bzdury lubimy winić media społecznościowe. Badacze z Uniwersytetu Wageningen oraz […]

Szkielet praczłowieka zwanego Omo Kibish lub Omo I to najwcześniejszy dowód na obecność Homo sapiens w Afryce. Pierwotnie datowany na 130 tys. lat temu, w rzeczywistości może być starszy o ponad 100 tys. lat. A to może oznaczać, że nasz gatunek istnieje dłużej, niż przypuszczaliśmy. Choć w ostatnich latach archeolodzy i antropolodzy odkryli, przebadali i […]

Na razie nie mamy technologii, które pozwoliłyby ludziom udać się dalej niż na Księżyc (i być może na Marsa). Jednak zdaniem badaczy możliwe jest zaplanowanie misji, która będzie polegała na wysłaniu do innego układu gwiezdnego niesporczaków. Koncepcję opracowali naukowcy z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara. Obszerny artykuł, który ją opisuje, został właśnie opublikowany w czasopiśmie […]

Odporność na kolistynę przenosi się między bakteriami łatwiej niż do tej pory przypuszczano. WHO ostrzega, że XXI wiek może stać się „wiekiem bez antybiotyków”. Badacze z amerykańskiego Univeristy of Georgia odkryli w miejskich ściekach w USA gen MCR-9, który odpowiada za odporność bakterii na kolistynę. To niewesołe odkrycie. Kolistyna, odkryta jeszcze w 1949 roku, zwana […]

Lądowanie ostatniego stopnia rakiety na barce to szalony pomysł? To co powiecie o wieży, która najpierw pomoże w wystrzeleniu rakiety, a następnie wyciągnie mechaniczne ramiona, by przechwycić jej powracający na Ziemię człon? Elon Musk przedstawił światu taką wieżę zwaną Mechazillą. Zapowiadany na pierwszy kwartał tego roku start ciężkiej rakiety Starship zostanie przesunięty. To sztandarowy projekt […]

Mężczyźni w średnim wieku, którzy mają za sobą kilka rozstań lub od lat żyją samotnie, wykazują wyższy poziom ogólnoustrojowego stanu zapalnego niż ci, którzy pozostają w związkach – wynika z badań. Co ciekawe, podobnej zależności nie stwierdzono u kobiet. O tym, że samotność jest szkodliwa dla zdrowia, naukowcy ostrzegają już od kilku lat. W 2018 […]

Fuzja termojądrowa polegająca na łączeniu się jąder wodoru w jądra helu dostarczyć może olbrzymich ilości energii. Jak dowodzą naukowcy z USA i Japonii, znacząco ułatwi to domieszka innego pierwiastka – boru. Fuzja termojądrowa (nazywana też syntezą termojądrową) to proces, w którym jądra lżejszych pierwiastków łączą się w jedno cięższe. Wydziela się przy tym olbrzymia ilość […]

Podczas przyrządzania najostrzejszej papryki na świecie trzeba zakładać ochronne gogle i rękawice. Zjedzenie jednego takiego warzywa mogłoby spowodować nagłą śmierć Czucie ostrego smaku to jeden z najdziwniejszych ludzkich zmysłów. Próżno bowiem szukać na języku kubeczków smakowych, które zawierałyby receptory „ostrości” podobne do tych dla słodyczy, goryczy, kwaśności czy słoności. Pikantne sensacje są efektem pobudzenia receptorów […]

Rycerze wcale nie wyglądali tak imponująco, jak zwykliśmy sądzić, oglądając współczesne kinowe produkcje. Badania przeprowadzone przez archeologów z Anglii dowodzą, że średniowieczni wojownicy zasiadali na koniach bojowych, których wysokość w kłębie nie przekraczała 1,5 metra. Średniowieczne sceny walki, jakie możemy podziwiać w filmach (np. „Robin Hood”) oraz historycznych inscenizacjach, zazwyczaj przedstawiają ciężko uzbrojonych rycerzy zasiadających na […]

Dane z 2021 roku są alarmujące. Poziom metanu w atmosferze wzrósł do 1900 części na milion. Na szczęście naukowcy z MIT opracowali właśnie skuteczny i tani sposób, by się go pozbyć. Według danych, niedawno ogłoszonych przez amerykańską Agencję do spraw Badań Oceanów i Atmosfery (NOAA), poziom metanu w atmosferze pobił rekord. W ubiegłym roku wyniósł […]

Seks delfinów służy nie tylko prokreacji, ale również podtrzymywaniu więzi i budowaniu relacji społecznych. Potwierdza to najnowsze badanie anatomiczne genitaliów delfinów. O tym, że delfiny wiąże z nami, ludźmi, zaskakująco dużo, wiadomo od dawna. Naukowcy badający te morskie ssaki opisują je jako zwierzęta obdarzone inteligencją, zdolne do wymyślania innowacji i przekazywania kultury. Udowodniono, że delfiny […]

Pożar, który szaleje w kraterze od niemal pół wieku, ma zostać ugaszony. Nie wiadomo jednak, kto i jak miałby to zrobić. Turkmenistan straci przez to turystyczną atrakcję, ale zyska możliwość wydobycia gazu. Władza nakazuje uczonym, by zamknęli wrota piekieł. To nie scenariusz baśni. Prezydent Turkmenistanu Gurbanguly Berdimuhamedow rzeczywiście wydał ekspertom polecenie, by znaleźli sposób na […]

Na starożytnym cmentarzu w Armenii archeolodzy znaleźli szczątki, obok których spoczywały artefakty charakterystyczne dla wojowników. Początkowo naukowcy uznali, że mają do czynienia z mężczyznami, ale nowe badania udowodniły, że to kobiety. Groby dwóch wojowniczek, czy – jak przez długi czas sądzono – wojowników, zostały odkryte podczas wykopalisk archeologicznych prowadzonych na terenie cmentarza Jrapi (inaczej Dżrapi) w Armenii. […]

Wybór odpowiedniego laptopa do pracy nie jest łatwy. Zwłaszcza wtedy, gdy pracujemy poza domem i szukamy lekkiego oraz poręcznego sprzętu. Często przeglądamy kilka lub kilkanaście modeli, zanim znajdziemy ten jeden, który będzie najbardziej odpowiadał naszym potrzebom. Jeśli ten problem wydaje Ci się znajomy, sprawdź, na co zwrócić uwagę, aby wybrać dobry przenośny laptop. Wybór laptopa […]

Chirurdzy z Maryland School of Medicine z powodzeniem wszczepili serce genetycznie zmodyfikowanej świni 57-letniemu mężczyźnie, a przeszczep nie został natychmiast odrzucony. To historyczna operacja, bo jako pierwsza jest udana – mówią lekarze. Jeszcze w sylwestra warunkowe pozwolenie na przeszczep między świnią a człowiekiem wydała amerykańska Agencja ds. Żywności i Leków (FDA). Operacja odbyła się w […]

Wyjazd za granicę jest jedną z najpopularniejszych decyzji wśród młodych ludzi. Pamiętaj, że korzyści i wyzwania różnią się w zależności od miejsca zamieszkania i ścieżki kariery. Wyjazd za granicę jest jedną z najpopularniejszych decyzji wśród młodych ludzi. Jednak znalezienie pracy za granicą to już inna historia i nieco bardziej skomplikowana. Nikt nie powiedział, że przeniesienie […]