Dzięki ostatnim postępom możemy wkrótce dostać w swoje ręce elektronikę, która nie jest sztywną płytką, lecz elastyczną warstwą idealnie odwzorowującą każdy zakręt ludzkiego ciała bądź skomplikowaną powierzchnię maszyny. Do tej pory przeszkodą w realizacji tego celu była fundamentalna natura konwencjonalnych komponentów. Te świetnie sprawdzają się bowiem w płaskich smartfonach, ale już na nieregularnych kształtach zawodzą. […]

Przez ponad trzydzieści lat na jednym z kluczowych stanowisk archeologicznych w południowej Anglii spoczywał przedmiot, który uważano za zwykły fragment skamieniałej kości. Dopiero najnowsze badania ujawniły jego prawdziwą tożsamość. To najstarsze znane narzędzie wykonane z kości słonia na kontynencie europejskim. Szczegółowe analizy mikroskopowe pozwoliły potwierdzić wyjątkowość tego znaleziska. Trójkątne narzędzie z Boxgrove Artefakt odnaleziono na […]

Ponad pięćdziesiąt lat po odkryciu, niepozorne srebrne naczynie znalezione na Wzgórzach Judejskich ponownie staje się przedmiotem gorących dyskusji wśród archeologów. Co takiego widzieli w nim badacze, że gotowi są zrewidować dotychczasowe ustalenia na temat najwcześniejszych wyobrażeń kosmosu? Okazuje się, że ten niewielki przedmiot może skrywać klucz do zrozumienia, jak ludzie cztery tysiące lat temu pojmowali […]

Sztuczna inteligencja coraz śmielej wkracza w sfery, które do niedawna rezerwowaliśmy wyłącznie dla ludzkiej empatii i osądu. Od lat słyszymy o chatbotach, które zamiast pomagać, pogarszały stan psychiczny użytkowników, co w skrajnych przypadkach kończyło się tragicznie i znajdowało finał w sądzie. Teraz jednak granica etyczna została przesunięta jeszcze dalej. Philip Nitschke, twórca głośnej kapsuły do […]

Archeolodzy w Rzymie przyzwyczajeni są do niespodzianek, ale nawet oni nie spodziewali się, co kryje się pod stertą zardzewiałych karoserii. Na wschodnich obrzeżach miasta, w dzielnicy Pietralata, gdzie miało powstać nowe osiedle, rozpoczęły się rutynowe prace przygotowawcze. To, co wydobyto na światło dzienne, przeszło najśmielsze oczekiwania ekspertów. Systematyczne wykopaliska w miejscu zwanym Parco delle Acacie […]

Nowe rekomendacje Polskiego Towarzystwa Stomatologii Dziecięcej dla dzieci powyżej 6 roku życia próbują uporządkować profilaktykę jamy ustnej w momencie, kiedy dziecko wchodzi w wiek szkolny. To czas, gdy rośnie samodzielność, pojawiają się nowe nawyki żywieniowe, a higiena zaczyna rozjeżdżać się między domem, szkołą i zajęciami dodatkowymi. Zęby stają się czymś, co ma działać w tle […]

Przez lata robotyka i sztuczna inteligencja kroczyły dwiema osobnymi ścieżkami. Podczas gdy modele językowe uczyły się pisać wiersze i kodować, roboty wciąż głównie zajmowały się precyzyjnym, ale sztywnym powtarzaniem tych samych ruchów na liniach montażowych. Microsoft postanowił to zmienić, prezentując model Rho-alpha. To system, który ma wyciągnąć maszyny z kontrolowanych hal fabrycznych i rzucić je […]

Są takie miejsca na Ziemi, które działają jak ukryte płuca planety – niby daleko od ludzi, niby niewidoczne, a jednak to tam rozgrywają się procesy, które wpływają na klimat i cały morski łańcuch pokarmowy. Południowy Ocean wokół Antarktydy jest właśnie takim miejscem: co roku pojawiają się tam ogromne zakwity fitoplanktonu, które pochłaniają CO₂ i karmią […]

Jeśli oglądaliście starych Addamsów lub serial „Wednesday”, na pewno kojarzycie „Rączkę” – odciętą dłoń, która porusza się samodzielnie, wykonując skomplikowane zadania. Choć wydawało się to czystym fantasy, inżynierowie z Politechniki Federalnej w Lozannie (EPFL) udowodnili, że rzeczywistość dogania fikcję. Zaprezentowali oni właśnie robotyczną dłoń, która potrafi odczepić się od ramienia, przespacerować po blacie, chwycić przedmiot […]

Elektryki od lat wygrywają tabelkami: moment obrotowy od zera, cisza, brutalne przyspieszenie bez wysiłku. Tyle że w tej ciszy i płynności wielu kierowców słyszy coś jeszcze: brak dramaturgii. Hyundai postanowił więc zrobić rzecz przewrotną – dodać do auta na prąd coś, czego ono technicznie nie potrzebuje. I zrobić to tak, żeby działało nie jak żart, […]

Słońce potrafi wyglądać jak stabilna żarówka na niebie, ale to tylko złudzenie wynikające z dystansu. W rzeczywistości jego atmosfera bywa bardziej podobna do sprężyny skręconej do granic wytrzymałości – a rozbłysk słoneczny jest momentem, w którym ta sprężyna nagle puszcza. Najnowsza analiza obserwacji z sondy Solar Orbiter sugeruje jednak, że to puszczenie rzadko przypomina pojedynczy […]

Ptaki od dawna podkładały naukowcom nogę jednym szczegółem: ich siatkówka jest czysta optycznie, bo w środku nie ma plątaniny naczyń krwionośnych. Tyle że siatkówka to tkanka o kosmicznych wymaganiach energetycznych – zwykle bez tlenu szybko by się poddała. A jednak ptaki widzą ostro, szybko i precyzyjnie nawet w warunkach, w których człowiekowi zaczęłoby się robić […]

Tuż za zatłoczonymi plażami i tętniącymi życiem metropoliami wschodniego wybrzeża Stanów Zjednoczonych, pod grubą warstwą słonej wody, kryje się geologiczna niespodzianka. Naukowcy zidentyfikowali tam formację, która może znacząco wpłynąć na sposób myślenia o zasobach hydrologicznych tego regionu. Badacze szacują, że pod dnem oceanicznym spoczywa ogromny zbiornik wody zdatnej do picia. Jego objętość jest tak duża, […]

Świat przyrody jest znacznie bardziej czytelny, niż nam się wydaje, tylko rzadko uczymy się go czytać. Na co dzień widzisz ptaki na drzewach, mijasz alejki pełne zieleni, spoglądasz w niebo, które zmienia się z godziny na godzinę. Dobry przewodnik działa na czytelnika jak korekta wzroku – nagle zaczynasz dostrzegać różnice, powtarzalne schematy i detale, które […]

Przez setki lat wiersze chińskich poetów opowiadały historię lśniącej, niemal mitycznej zbroi, którą mieli nosić żołnierze potężnej dynastii Tang. Te literackie opisy często traktowano z przymrużeniem oka: jako piękne, ale oderwane od rzeczywistości przenośnie. Czy naprawdę istniała „zbroja, co zużyje się sto razy”, o której pisał Wang Changling? Przez długi czas nikt nie mógł udzielić […]

Głęboko w indonezyjskich jaskiniach, z dala od utartych szlaków, archeolodzy odkopują historię, która okazuje się wyjątkowo interesująca. Na niewielkiej wyspie Muna, u wybrzeży Celebesu, natrafiono na ślad ludzkiej obecności tak dawny, że z trudem mieści się w wyobraźni. Odkrycie dokonane w jaskini Liang Metanduno każe nam na nowo spojrzeć na mapę wczesnych ludzkich wędrówek. Region […]

Gdy turecki wędrowiec przemierzał skaliste krajobrazy środkowej Anatolii, jego uwagę przykuły niecodzienne kształty na ścianach jednego z ostańców. To, co wyglądało na zwykłe przebarwienia skalne, okazało się zapomnianym przekazem sprzed niemal ośmiu mileniów. Chodzi o okres, w którym w Egipcie nie wzniesiono jeszcze piramid, a w Mezopotamii dopiero kiełkowały pierwsze miasta. Odkrycie, które naukowcy wstępnie […]

Upadki są największym wrogiem robotów dwunożnych – nie tylko niszczą drogie podzespoły, ale też wymagają interwencji człowieka, co drastycznie spowalnia proces ich „nauki”. Zespół badawczy z Kinetic Intelligent Machine LAB (KIMLAB) na Uniwersytecie Illinois postanowił podejść do tematu od zupełnie innej strony. Zamiast tworzyć robota, który nigdy się nie przewraca, zbudowali platformę HybridLeg, która upadki […]

W komputerach kwantowych bywa tak, że największym wrogiem nie jest brak mocy obliczeniowej, tylko… zwyczajne otoczenie. Mikroskopijne drgania, buczenie od układów chłodzenia czy wahania pola magnetycznego – dla klasycznej elektroniki to tło, dla pułapkowanych jonów potrafi być wyrokiem. Dlatego coraz częściej przełomy nie wyglądają jak nowy kubit czy sprytniejszy algorytm, tylko jak lepiej zaprojektowana infrastruktura. […]

W fizyce materii skondensowanej są takie historie, które brzmią jak żart, dopóki ktoś nie pokaże wykresów: ta sama interakcja, która przez dekady uchodziła za hamulec magnetyzmu, potrafi nagle stać się jego sprzymierzeńcem. I nie potrzeba do tego egzotycznych warunków, tylko jednego parametru, o którym zwykle mówi się mimochodem: rozmiaru spinu. Właśnie ten detal okazał się […]

Kometa 3I/ATLAS to jeden z tych kosmicznych gości, którzy wpadają do Układu Słonecznego jak turysta z innej galaktycznej dzielnicy: pojawia się, robi zamieszanie w teleskopach i znika, zanim zdążymy dopytać o szczegóły. W tym przypadku szczegóły są wyjątkowo smakowite, bo w jej otoczce gazowo-pyłowej wykryto zestaw związków organicznych, które brzmią jak początek opowieści o chemii […]

Słowo tłuszcz wciąż działa jak alarm: nadmiar szkodzi, więc najlepiej go jak najszybciej pozbyć się z organizmu. Tyle że biologia nie jest moralitetem o złych kilogramach. Tkanka tłuszczowa potrafi być magazynem energii, ale też aktywnym narządem, który wysyła sygnały chemiczne do innych układów i to czasem sygnały zaskakująco pomocne. Właśnie dlatego ostatnie wyniki badań wywracają […]

Rok 2025 przyniósł kolejne, niepokojące świadectwo zmian zachodzących w globalnym systemie klimatycznym. Naukowcy, analizując dane pomiarowe, potwierdzają, że oceany zgromadziły największą ilość energii cieplnej w historii nowoczesnych obserwacji. Skala zjawiska jest trudna do ogarnięcia. Aby sobie to wyobrazić, należy zauważyć, że w 2024 roku oceany pochłonęły ilość ciepła odpowiadającą wybuchowi 12 bomb atomowych z Hiroszimy […]

Włoskie miasto Fano stało się właśnie sceną niezwykłego znaleziska, które może zmienić nasze rozumienie starożytnej architektury i jej wpływu na kolejne epoki. Po ponad dwóch tysiącach lat tajemnica lokalizacji jednej z najsłynniejszych budowli antyku została rozwiązana. Chodzi o bazylikę zaprojektowaną przez Witruwiusza, czyli architekta, którego dzieło inspirowało renesansowych artystów, w tym Leonarda da Vinci. Budowla, […]