Modele sztucznej inteligencji potrafią wyczarować zdumiewająco realistyczne grafiki, ale mają pewien zasadniczy problem – kompletnie lekceważą podstawowe reguły rządzące przyrodą. Zespół naukowców z Los Alamos National Laboratory postanowił zaprowadzić w tym chaosie porządek. Szum wprowadzany do generowanych grafik przez sztuczną inteligencję stanowi poważną przeszkodę dla specjalistów, którzy chcieliby wykorzystać te narzędzia do symulowania rzeczywistych zjawisk […]

Wyobraź sobie materiał, który przez dekady trzyma w ryzach skrzydła samolotów i łopaty turbin wiatrowych, a potem praktycznie zawsze kończy w spalarni albo na wysypisku. Szwajcarscy naukowcy twierdzą, że znaleźli sposób, by zmienić ten stan rzeczy. Wiele technologii, które dziś uznajemy za oczywiste (od lotnictwa, przez motoryzację, po energetykę wiatrową) opiera się na materiałach, których […]

Pod powierzchnią wody znajdującej się w granicach zbiornika zapory Dicle w południowo-wschodniej Turcji znajdowały się fragmenty dawnego krajobrazu. Ten przez dekady pozostawał niewidoczny, ale dzięki wysiłkom nurków udało się potwierdzić, że na dnie akwenu przetrwały rozległe struktury architektoniczne, których wiek szacuje się na nawet 2400 lat. Turecka zapora z niespodziankami sprzed 2400 lat Odkrycia dokonano […]

Na przedmieściach Pekinu, w jednym z tych nowoczesnych ośrodków, które wyglądają jak z filmów science-fiction, wydarzyło się coś znaczącego. Tamtejsi naukowcy doprowadzili do momentu, który jeszcze nie tak dawno był jedynie teoretyczną możliwością. Chodzi o urządzenie generujące pole magnetyczne o niespotykanej dotąd sile, które może stać się oknem na zupełnie nowe obszary badań nad materią […]

Współcześnie nie jest niczym niespotykanym, że na przykład pociski artyleryjskie pokrywa się napisami “przeznaczonymi” dla osób, które zostaną nimi ostrzelane. Jeśli myśleliście, że to praktyka zarezerwowana dla naszych czasów, to archeolodzy mają dla was zaskakujące wieści. Badacze pracujący na stanowisku w starożytnym mieście Hippos, położonym nad Jeziorem Galilejskim, odnaleźli ołowiany pocisk sprzed ponad dwóch tysięcy […]

Materiały zazwyczaj mają jeden charakter. Ceramika chce być twarda, guma sprężysta, metal przewidywalny, a kryształ – uporządkowany. Raz zbudowane, zwykle trzymają się swojej roli z uporem dobrze obsadzonego aktora. Tymczasem naukowcy pokazali właśnie coś znacznie bardziej kapryśnego: stały materiał, który pod wpływem wilgoci potrafi całkowicie przeorganizować własną strukturę krystaliczną, a przy tym nie rozsypuje się […]

Szkło zwykle kojarzy się z eleganckim chaosem. Wygląda na uporządkowane tylko z daleka, ale w skali atomowej przypomina tłum przed koncertem: wszyscy już stoją w miejscu, lecz nikt nie ustawił się w równych rzędach. Kryształ jest jego przeciwieństwem – tam każdy atom zna swoje miejsce jak żołnierz na paradzie. Fizycy od dekad zastanawiali się jednak, […]

Są zwierzęta, o których wiemy zaskakująco mało i to nie dlatego, że są małe. Dlatego, że żyją jakby obok ludzkiego wzroku tak, jak robią to kaszaloty karłowate. To wieloryby, które nie robią medialnego hałasu wokół własnego istnienia: nie wyskakują widowiskowo nad powierzchnię, nie podpływają pod łodzie turystyczne, nie bywają bohaterami dokumentów z takim rozmachem jak […]

Z kosmosu co jakiś czas dociera do nas coś, co brzmi jak przesada wymyślona przez kogoś, kto pomylił astronomię z fantastyką naukową. Tym razem jednak nie chodzi o czarną dziurę pożerającą gwiazdy ani o galaktykę “niezgodną z teorią”, lecz o naturalny megalaser, a właściwie sygnał tak potężny, że badacze zaczęli mówić o nim jak o […]

Na niemieckim wybrzeżu Bałtyku pojawiło się w ostatnich dniach niezwykłe zjawisko, które przyciąga uwagę zarówno mieszkańców, jak i turystów. Na plażach wyspy Rugia można zobaczyć ogromne zwały lodu przypominające krajobraz znany raczej z regionów arktycznych niż z początku wiosny w Europie. Mimo że temperatury powietrza przekraczają już 10 stopni Celsjusza, pokrywa lodowa w wielu miejscach […]

Na terenie średniowiecznej twierdzy w północnej Anglii skrywał się bunkier mający zapewniać ochronę w razie konfliktu nuklearnego. Podziemna konstrukcja została odnaleziona podczas prac archeologicznych prowadzonych na obszarze Scarborough Castle. Przez długi czas miejsce to pozostawało ukryte pod ziemią i dopiero niedawne badania pozwoliły ponownie odsłonić prowadzące do niego wejście.  Bunkier z czasów zimnej wojny w […]

Naukowcy od lat próbują zastąpić powszechnie stosowane aż do dziś szkodliwe czynniki chłodnicze, lecz większość proponowanych rozwiązań sprawdzała się głównie w klimatyzacji. Prawdziwym wyzwaniem pozostawało osiągnięcie ujemnych temperatur bez użycia gazów o wysokim potencjale globalnego ocieplenia. Zespół z Hong Kong University of Science and Technology (HKUST) najwyraźniej jednak przekroczył właśnie tę symboliczną granicę. Przemysł chłodniczy […]

Perowskity od dawna są przedstawiane jako następca krzemu w fotowoltaice. Obiecują niższe koszty produkcji, mniejszą wagę oraz możliwość tworzenia elastycznych paneli, które można montować na nietypowych powierzchniach. Głównym problemem, który przez lata spędzał sen z powiek naukowców, była ich zawodność – pod wpływem światła i wysokiej temperatury ogniwa szybko traciły moc, co uniemożliwiało komercyjne zastosowanie. […]

Obecność wielu różnych kultur na terenach naszego kraju, sięgająca czasów starożytnych, nie jest tajemnicą. Ale odkrywanie kolejnych rozdziałów tej historii przynosi masę emocji. Nie inaczej było na Ponidziu w województwie świętokrzyskim, gdzie członkowie Świętokrzyskiej Grupy Eksploracyjnej natknęli się na rzadką celtycką monetę. Liczący ponad dwa tysiące lat artefakt pochodzi z przełomu III i II wieku […]

Stanowisko zlokalizowane w południowych Niemczech, obejmujące między innymi drewnianą komorę grobową, okazało się skarbnicą wiedzy na temat zwyczajów sprzed około 2600 lat. Bo choć starożytni rabusie splądrowali większość cennych przedmiotów, to do dzisiejszych czasów ostały się rzadkie drewniane elementy konstrukcyjne oraz ślady dawnych bogactw. To wyjątkowo ważne w kontekście dyskusji na temat życia elit wczesnych […]

Kolor wydaje się jedną z najbardziej oczywistych rzeczy na świecie. Czerwień jest czerwona, szarość jest szara, a granat nie potrzebuje matematyka, żeby wyglądać jak granat. A jednak właśnie w takich pozornie oswojonych sprawach nauka lubi odkrywać dziury w podłodze. Zespół z Los Alamos wrócił do teorii barw rozwijanej przez Erwina Schrödingera w latach 20. XX […]

Neutrina zwykle uchodzą za arystokratów cząstek elementarnych: lekkie, niemal nieuchwytne, przelatujące przez planety, gwiazdy i ludzkie ciała z obojętnością godną kogoś, kto nie ma czasu na zderzenia z materią. Tym razem jednak jedno z nich nie przemknęło dyskretnie na marginesie kosmicznej opowieści. Zostawiło po sobie ślad tak energetyczny, że naukowcy do dziś próbują ustalić, kto […]

Chemia od czasu do czasu lubi porzucić rolę spokojnej księgowej wiązań i elektronów, a wtedy zaczyna przypominać sztukę iluzji uprawianą na poziomie atomów. Tak właśnie wygląda historia nowej cząsteczki, którą badaczom udało się nie tylko zbudować, ale też udowodnić, że kryje w sobie coś, czego dotąd nie pokazano w pojedynczej molekule. Elektrony w tej strukturze […]

Modele sztucznej inteligencji potrafią wyczarować zdumiewająco realistyczne grafiki, ale mają pewien zasadniczy problem – kompletnie lekceważą podstawowe reguły rządzące przyrodą. Zespół naukowców z Los Alamos National Laboratory postanowił zaprowadzić w tym chaosie porządek. Szum wprowadzany do generowanych grafik przez sztuczną inteligencję stanowi poważną przeszkodę dla specjalistów, którzy chcieliby wykorzystać te narzędzia do symulowania rzeczywistych zjawisk […]

Armata mająca kilka kilometrów długości ma w przyszłości zastąpić rakiety – tak wyobraża sobie tani dostęp do orbity firma Longshot Space, która chce wystrzeliwać ładunki z prędkością nawet Mach 23 i zejść z kosztami do ok. 10 dol. za kg. Pomysł wystrzeliwania obiektów w kosmos za pomocą gigantycznej armaty brzmi jak scenariusz wyjęty wprost z […]

Przez lata świat półprzewodników przyzwyczaił nas do prostego schematu, czyli pogoni za coraz to mniejszym procesem technologicznym. Chińscy inżynierowie właśnie osiągnęły w tym sektorze coś rekordowego, bo opracowali najmniejszy tranzystor świata… ale nie ogólnie, a konkretnego typu. Mniejszy proces technologiczny, większa wydajność i lepsza efektywność, to nie pętla, którą można realizować w nieskończoność. Dziś ten […]

Czasami najprostsze rozwiązania kryją się tam, gdzie nikt ich nie szuka, czyli w przyrodzie. Naukowcy z Politechniki Federalnej w Lozannie postanowili przyjrzeć się niepozornym biegaczom (biegusom), które pustynny wiatr niesie przez kilometry. Ta obserwacja doprowadziła do stworzenia niezwykłego robota, który zamiast zużywać cenną energię na walkę z żywiołem, potrafi go wykorzystać. Inspiracją było wietrzne popołudnie […]

Kiedy branża motoryzacyjna mówi dziś o przyszłości napędu, najgłośniej słychać zwykle dwa obozy. Jeden krzyczy, że tylko pełny prąd ma sens. Drugi przypomina, że kierowcy nadal żyją w świecie zasięgu, ładowarek, cen paliw i bardzo przyziemnych kompromisów. Właśnie w tej szczelinie między ideą a codziennością pojawiają się rozwiązania, które mogą realnie poprawić to, jak samochód […]

Wodór od lat jest przedstawiany jako paliwo przyszłości, a paliwowe ogniwa wodorowe jako jej kluczowy element. Ich idea jest piękna w swojej prostocie, ale mimo ogromnego potencjału, nadal nie widzimy ich wokół nas w codziennym życiu. Czy to wreszcie się zmieni? Ogniwa wodorowe wytwarzają prąd, emitując jedynie parę wodną. Jednak pomimo obiecujących właściwości, technologia ta […]