Polscy archeolodzy dokonali ważnego odkrycia w Sudanie, które ujawnia nieznane fakty na temat historii regionu Nubii i potwierdza istnienie władcy dotąd uznawanego za postać półlegendarną. Podczas prac archeologicznych w ruinach dawnego miasta Stara Dongola badacze natrafili na arabski dokument, który potwierdza historyczność króla Qaszqasz. Odkrycia dokonał zespół z Centrum Archeologii Śródziemnomorskiej Uniwersytetu Warszawskiego, który od […]

Wodór od lat jest przedstawiany jako paliwo przyszłości, a paliwowe ogniwa wodorowe jako jej kluczowy element. Ich idea jest piękna w swojej prostocie, ale mimo ogromnego potencjału, nadal nie widzimy ich wokół nas w codziennym życiu. Czy to wreszcie się zmieni? Ogniwa wodorowe wytwarzają prąd, emitując jedynie parę wodną. Jednak pomimo obiecujących właściwości, technologia ta […]

Żyjemy w epoce satelitów, sztucznej inteligencji i autonomicznych robotów zdolnych do pracy w ekstremalnych warunkach. A jednak oceany wciąż wygrywają z ludzką ciekawością. Setki samolotów i statków zniknęły pod wodą i do dziś nie wiemy, gdzie dokładnie spoczywają. To nie jest kompromitacja nauki ani technologii. To raczej opowieść o skali planety, granicach poznania i iluzji […]

Las nocą to nie tylko cisza i mrok. Gdy zapada zmierzch, między drzewami rozgrywa się spektakl niewidoczny dla ludzkiego oka. Okazuje się, że jelenie mogą pozostawiać po sobie świetliste ślady, które tworzą sekretny system porozumiewania się. Nie jest to żadna fantazja, a wnioski z najnowszych badań, które rzucają zupełnie nowe światło na życie w lesie. […]

Dzięki (wciąż) bezzałogowym misjom, naukowcy zidentyfikowali na Marsie niezwykły minerał, który może zmienić dotychczasowe wyobrażenia o geologicznej historii Czerwonej Planety. Analiza danych z orbity oraz eksperymenty laboratoryjne wskazują na istnienie rzadkiej formy siarczanu żelaza, która powstaje w warunkach znacznie bardziej złożonych, niż wcześniej zakładano. Rzadka forma siarczanu żelaza na Marsie Minerały są jednym z najważniejszych […]

Archeolodzy pracujący na terenie starożytnego miasta Pompeje dokonali odkrycia zapewniającego wgląd w życie tej rzymskiej metropolii tuż przed jej zniszczeniem przez erupcję Wezuwiusza. Słynny kataklizm miał miejsce w 79 roku, a prowadzone niemal dwa tysiące lat później badania pozwalają lepiej zrozumieć te tragiczne wydarzenia. W trakcie przeszukiwania jednej z rezydencji uczestnicy ekspedycji natknęli się na […]

Czy wydarzenia opisane w Biblii są prawdziwe? Czy istnieją na to dowody naukowe? Co na ten temat mówi współczesna archeologia? Sprawdźmy. Archeologia nie jest wykrywaczem prawdy o tekście. To nauka o materialnych śladach przeszłości: o tym, co ludzie budowali, jedli, produkowali, jak chowali zmarłych i jak organizowali władzę. Biblia natomiast jest biblioteką tekstów powstających przez […]

Przedstawiciele Instytutu Archeologii Rosyjskiej Akademii Nauk ogłosili, że doszło do odkrycia niezwykłego skarbu w postaci złotych monet pochodzących z czasów Imperium Rosyjskiego. Znalezisko zostało dokonane podczas ratowniczych prac archeologicznych prowadzonych w ubiegłym roku w historycznym mieście Torżok w obwodzie twerskim. Działania te poprzedzały budowę nowego budynku mieszkalnego na lewym brzegu miasta, gdzie członkowie zespołu natknęli […]

Torf – materiał kojarzony raczej z ogrodnictwem niż z zaawansowaną energetyką – może stać się zaskakująco skutecznym i tanim składnikiem katalizatorów do ogniw paliwowych. Odpowiednio przetworzony pozwala tworzyć węglowe struktury dorównujące platynie, otwierając nową, zrównoważoną ścieżkę dla technologii wodorowych. Od lat technologia ogniw paliwowych zmaga się z fundamentalną barierą, która skutecznie blokuje jej szersze zastosowanie. […]

Jeszcze niedawno historia kończyła się tam, gdzie zaczynał się las, pył albo cisza archiwów. Dżungla zasłaniała miasta, spalone zwoje były martwe, a kości mówiły głównie o wieku i chorobach. Dziś archeologia coraz częściej przypomina śledztwo prowadzone trzema nowymi zmysłami naraz: LIDAR-em, który widzi przez roślinność, sztuczną inteligencją, która czyta to, czego nie da się już […]

Patagonia od lat kojarzy się nam z gigantami. To tutaj odnajdywano szczątki największych dinozaurów, jakie kiedykolwiek stąpały po Ziemi. Jednak najnowsze badania rzucają światło na zupełnie inną stronę mezozoicznego ekosystemu. W słynnym argentyńskim stanowisku La Buitrera (znanym jako „Miejsce Sępów”) paleontolodzy zidentyfikowali szczątki niewielkiego, przypominającego ptaka dinozaura. Alnashetri cerropolentensis, bo tak brzmi jego pełna nazwa, udowadnia, że w […]

Czy elektrostatyczność można efektywnie wykorzystać w sferze napędów? Kojarzymy ją przecież z tego, że jest za słaba i zbyt kapryśna w konkretnych zastosowaniach. Tyle tylko, że współczesny świat silników i tak coraz częściej rozbija się o detale, które nie mają nic wspólnego z romantycznym “momentem obrotowym”. Tutaj właśnie pojawił się pomysł, wyglądający jak obejście klasycznej […]

Badania geofizyczne ujawniają, że głęboko we wnętrzu Ziemi istnieją gigantyczne struktury przypominające wyspy lub podziemne góry, które pod względem wysokości wielokrotnie przewyższają najwyższe szczyty naszej planety. Według naukowców mogą one osiągać nawet około 1000 kilometrów wysokości, czyli blisko sto razy więcej niż wysokość Mount Everest. Odkrycie tych ogromnych formacji pomaga lepiej zrozumieć budowę wnętrza Ziemi […]

Azja Centralna stanowiła w ostatnim czasie arenę działań archeologów, którzy analizowali sekrety stanowiska Obi-Rachmat. Zlokalizowane w Uzbekistanie, okazało się źródłem przełomowych ustaleń na temat technologii łowieckich stosowanych przez przedstawicieli naszego własnego gatunku. Chodzi jednak o wyjątkowo odległe czasowo grupy, bo społeczności Homo sapiens sprzed około osiemdziesięciu tysięcy lat.  Tajemnice stanowiska Obi-Rachmat z Uzbekistanie Uczestnicy ekspedycji […]

Po ponad osiemdziesięciu latach od zakończenia II wojny światowej badacze natrafili w stolicy Czech na niezwykłe znalezisko związane z historią kryptografii wojskowej. Właśnie w Pradze odnaleziono komplet zaginionych instrukcji obsługi niemieckiej maszyny szyfrującej znanej jako Schlüsselgerät 41 (SG-41). Było to urządzenie, które w ostatnich latach wojny miało zastąpić słynną Enigmę i znacząco utrudnić aliantom odczytywanie […]

Wyjątkowo ciekawe okazały się efekty badań poświęconych pewnemu pochówkowi. Znaleziony w Szwecji, dostarcza informacji na temat praktyk pogrzebowych społeczności epoki kamienia na północy Starego Kontynentu. Co więcej, okazało się, że groby sprzed 7000 lat zlokalizowane w tym regionie są wyjątkowo bogato wyłożone. W jednym z nich spoczywał chłopiec, którego przyodziano w nakrycie głowy wykonane z […]

W świecie elektroniki istnieją komponenty, które pozostają niewidoczne dla większości użytkowników, choć bez nich nie działałaby znaczna część współczesnych technologii. Jednym z takich elementów są fotodetektory – urządzenia zamieniające światło w sygnał elektryczny. To dzięki nim działają aparaty w smartfonach, kamery w samochodach autonomicznych, teleskopy czy systemy komunikacji optycznej. Problem polega na tym, że przez […]

Potwory wielkości wieżowca zwykle przedstawia się jako problem dla armii, lotnictwa i ewakuacji miasta. Tymczasem ich pierwszym i najgroźniejszym przeciwnikiem byłaby matematyka. Nie trzeba nawet odpalać rakiet, żeby zrozumieć, że organizm w rozmiarze Godzilli miałby kłopot z czymś znacznie bardziej przyziemnym: z własnym ciężarem. Prawo kwadratu i sześcianu mówi bowiem, że jeśli coś zwiększamy “uczciwie”, […]

Wodór od lat jest przedstawiany jako paliwo przyszłości, a paliwowe ogniwa wodorowe jako jej kluczowy element. Ich idea jest piękna w swojej prostocie, ale mimo ogromnego potencjału, nadal nie widzimy ich wokół nas w codziennym życiu. Czy to wreszcie się zmieni? Ogniwa wodorowe wytwarzają prąd, emitując jedynie parę wodną. Jednak pomimo obiecujących właściwości, technologia ta […]

Torf – materiał kojarzony raczej z ogrodnictwem niż z zaawansowaną energetyką – może stać się zaskakująco skutecznym i tanim składnikiem katalizatorów do ogniw paliwowych. Odpowiednio przetworzony pozwala tworzyć węglowe struktury dorównujące platynie, otwierając nową, zrównoważoną ścieżkę dla technologii wodorowych. Od lat technologia ogniw paliwowych zmaga się z fundamentalną barierą, która skutecznie blokuje jej szersze zastosowanie. […]

Naukowcy wzięli pod lupę “nudny” pierwiastek i pokazali, że przez dekady patrzyliśmy na niego zbyt prosto. Tym razem padło na aluminium, które wprawdzie nie skrywało w sobie jakiejś magicznej właściwości, ale specjaliści odkryli, że można zmusić go do zachowania typowego dla zupełnie innej klasy metali. Spora część nowoczesnego przemysłu chemicznego nadal opiera się na katalizatorach, […]

W naszym kraju hulajnoga elektryczna dawno przestała być gadżetem dla tych, którzy lubią nowinki. Dziś to po prostu narzędzie. Ma skrócić dojazd, uratować spóźniony poranek, pozwolić ominąć korek, a wieczorem dowieźć człowieka do domu bez tej klasycznej, komunikacyjnej zadyszki. I właśnie dlatego coraz częściej wygrywają modele, które są poukładane pod realne warunki. Miejskie ścieżki, zmienną […]

Pod ziemią, w świecie gdzie zwykle królują stal, beton i cierpliwość inżynierów, znów zagrzmiała logistyka. Do nowych tuneli serwisowych przyszłego akceleratora High-Luminosity LHC opuszczono właśnie dwie potężne “cold boxy”, czyli elementy układu chłodzenia, bez którego cała opowieść o zderzeniach cząstek pozostaje tylko piękną prezentacją na slajdach. Na zdjęciach z CERN takie operacje wyglądają jak scena […]

Fizykom z Niemiec udało się właśnie dokonać czegoś, co przybliża nas do świata z ekranami Full HD mieszczącymi się na powierzchniach tak małych, jak np. główki od szpilki. Wszystko przez nowo opracowany najmniejszy znany historii piksel emitujący światło. Zespół badawczy z Julius-Maximilians-Universität Würzburg opracował najmniejszy znany piksel emitujący światło, którego wymiary sięgają zaledwie 300 na […]